Gdy zaczynamy myśleć o wyjeździe do Namibii, szybko orientujemy się, że budżet na tę podróż powinien być zacny. Już sam lot do Windhoek nie jest tani, a jeszcze trzeba przeżyć na miejscu. I chociaż ceny w namibijskich sklepach i barach nie zwalają z nóg, a nawet miło zaskakują, to jednak wynajem auta, hotele czy atrakcje turystyczne znacznie zwiększają zapotrzebowanie pieniężne. Czyli w zasadzie wszystko to, co nastawione jest na turystę, podraża naszą podróż.

Odległości, jakie musimy przejechać i koszty paliwa, również dodają swoje pięć groszy, a raczej jakieś 26 tys. razy więcej. Ale przecież nie jedziemy tam tylko po to, by siedzieć w hotelu. A skoro już decydujemy się na tak długą i kosztowną podróż, to chcemy przecież wycisnąć z niej jak najwięcej, a im więcej aktywności, tym większy również koszt. Co więc zrobić, żeby zmieścić się w podróżowym budżecie? Oto nasze 11 porad.

1. Loty – najdroższa część podróży

Skoro loty są tak drogie, to jest tu i największy potencjał, by zaoszczędzić. Porady dotyczące poszukiwania lotów znajdziecie na wielu innych blogach. Ja nie latam często, więc nie wypowiem się autorytatywnie. Ale oto kilka rzeczy, które udało mi się zaobserwować.

Po pierwsze, jedyne miejsce, z którego spotkacie bezpośrednie loty – to nie znaczy, że najtańsze, ale najszybsze, a czas to pieniądz – to Frankfurt nad Menem. Przynajmniej tak było w roku 2025. Możliwe, że taniej uda wam się dorwać loty z przesiadką – ja nie lubię.

Nie zawsze dużo wcześniej zarezerwowany lot będzie najtańszy. My rezerwowaliśmy loty jakieś 3 miesiące przed wylotem i udało nam się je kupić taniej, niż pewna para, którą spotkaliśmy na miejscu, a która rezerwowała je 10 miesięcy wcześniej.

Na każdej trasie jest pewien moment, w którym linie lotnicze odblokowują dodatkowe bilety i cena wtedy spada. Kiedy to dokładnie jest? Nie mam pojęcia, w przypadku lotu do Namibii było to właśnie jakieś 3 miesiące przed wylotem. Trzeba obserwować z wyprzedzeniem. Najlepiej zobaczyć kiedy, są najtańsze loty dzisiaj, a następnie sprawdzić tydzień później najprawdopodobniej ta data przesunie się o tydzień. Do tego najlepiej rezerwować w okolicach wtorku i środy. W przypadku lotu do Namibii te nowe tańsze bilety pojawiały się właśnie we wtorek w nocy.

Ile udało mi się zaoszczędzić? W porównaniu do pierwotnej ceny, gdy sprawdzałem pierwszy raz – 150 euro na osobę. Ile w porównaniu do wyżej wymienione pary?? 400 euro na osobę. Tak więc życzę pomyślnych łowów.

2. Camping zamiast lodge

Drugi z największych kosztów jaki nas czeka podczas takiej podróży, to oczywiście noclegi. Mamy tutaj jednak dość spory cenowy wybór. Możemy zdecydować się na lodge lub hotele, których standard jest bardzo wysoki – można poczuć się bardzo luksusowo. Do tego zazwyczaj w takiej lodgy mamy zapewnione wyżywienie, co również jest bardzo wygodne, ale i drogie.

Druga opcja to domki, lub namioty z wyżywieniem własnym. Opcja tańsza i odrobinkę mniej wygodna, ale wciąż dojeżdżamy na nocleg, na którym czeka na nas gotowe łóżko z czystą pościelą. Tylko kolacje musimy sobie ugotować sami. Albo pójść do restauracji, ale to przecież kolejny koszt.

Natomiast trzecia i najtańsza opcja to camping. Ale opcja ta wymaga przeliczenia, bo co prawda noc na kempingu jest dużo tańsza, (lodge: 150–400 € / noc; camping: 10–45 € / noc), to jednak potrzebujemy campingowego wyposażenia. To znaczy zazwyczaj w Namibii auta terenowego z namiotem na dachy i wszystkimi bajerami, jak stoliki, krzesełka, butla z gazem itp. Do tego również musimy wcześniej zaopatrzyć się w jedzenie i picie. Jest to więc również i najmniej wygodna opcja, ale uważam, że warto. Chociaż na połowę nocy z całego wyjazdu.

Wady i zalety kempingu

Jakie są zalety kempingu? Zazwyczaj są one bardzo ładnie położone, ale lodge również. Niemniej na kempingu jesteśmy zdecydowanie bliżej natury. W nocy możemy lepiej podziwiać gwiazdy, a do tego braai, czyli namibijski grill. W lodgy go sobie nie zrobimy. Myśląc więc o kempingu nie myślcie wyłącznie o oszczędności, ale również o przygodzie, jaka was czeka.

A czy są również wady kempingu? No pewnie, że są. Materac w namiocie najwygodniejszy nie jest. W nocy może być równie dobrze bardzo zimno, jak i bardzo gorąco, a ogrzewania, ani klimatyzacji nie ma. Może się również zdarzyć, że zostaniecie obudzeni przez ratela, albo kojota przeszukującego wasz śmietnik, albo żyrafę biegnącą przez kemping w środku nocy. Nocne wychodzenie na siku to również nie lada przygoda.

Ale pomimo wad i zalet, samochód terenowy z namiotem na dachu, to w zasadzie znak rozpoznawczy turystów w Namibii. A czy można inaczej skorzystać z kempingu? No pewnie. Możecie wciąć samochód ze zwykłym namiotem i rozłożyć go na ziemi – opcja tańsza, ale chyba jej nie polecam. Albo opcja droższa – możecie wynająć bushcampera. To takie pickupy, ale na pace mają zabudowę kamperową – trochę droższe, ale wygodniejsze.

3. Ubezpieczenie udziału własnego zamiast „zero excess”

Wypożyczając samochód najpierw zostaniecie skuszeni niską ceną, ale jak zaczniecie dodawać wszystkie potrzebne ubezpieczenia okaże się, że nagle cena się podwoiła. Jak to rozwiązać? Prosto, zamiast korzystać ze zmniejszenia udziału własnego, możecie go ubezpieczyć. To opcja sporo tańsza, bo zmniejszenie udziału własnego do zera to koszt rzędu 25 euro / dzień, czyli za naszą 20 dniową podróż musiałbym zapłacić jakieś 500 euro, natomiast ubezpieczenie udziału własnego w wysokości 3700 euro, kosztowało mnie 170 euro.

I oczywiście, że ta opcja niesie za sobą pewne ryzyko, że najpierw będziemy musieli tę kwotę zapłacić, a dopiero potem dostaniemy zwrot z ubezpieczalni. Dobrze jest więc mieć wysoki limit na karcie kredytowej i trzeba pamiętać o wszystkich dokumentach, jakie wymaga ubezpieczalnia, by oddać wam kaskę. Niektóre wypożyczalnie będą również wymagały depozytu.

Z jakiego ubezpieczenia jednak bym nie rezygnował, a nie jest zazwyczaj w pakiecie? Zdecydowanie z ubezpieczenia szyby i opon. Bo te dwie przygody zdarzą wam się na 90% jeżeli podróżujecie po Namibii. Nam się zdarzyły obie. I z ubezpieczenia szyby skorzystaliśmy, to znaczy wymienili nam szybę i nie musieliśmy za to płacić. A gumę co prawda złapaliśmy ale opona była naprawialna, dlatego te 7 euro zapłaciliśmy w własnej kieszeni. Jeżeli jednak opona naprawialna by nie była i wymagałaby wymiany, wtedy wchodzi ubezpieczenie.

Dobrze a gdzie ubezpieczyć taki udział własny? Ja to zrobiłem tutaj. Czy było dobrze trudno powiedzieć, na pewno zaletą jest to że dokumenty dostałem po angielsku i po polsku, więc wiedziałem co ubezpieczam. Ale ponieważ nie musiałem korzystać, to nie mogę za dużo powiedzieć. Zaoszczędziłem i byłem spokojniejszy.

4. Gotuj sam – nawet częściowo

Jak już pisałem wcześniej, kemping i gotowanie samemu to duży potencjał do oszczędności. I chociaż restauracje w Namibii są zdecydowanie tańsze niż europejskie, a przynajmniej te niemieckie, o tego jedzenie które serwują jest naprawdę warte spróbowania. To jednak jeżeli zależy nam na obniżeniu budżetu, to musimy zdecydować się na gotowanie samemu. Ale jakie tam gotowanie – rano to wystarczy kawę ugotować i kilka kanapek zjeść, a wieczorem przecież upieczecie sobie oryksa na ognisku. A do tego nakupcie sobie jakichś przekąsek na drogę i przecież to wystarczy. I tak jadąc na wyjazd mamy kilka nadprogramowych kilogramów, których nie musimy przywozić z powrotem.

A jeżeli chodzi o przekąski, to polecam biltong – to autentyczny smak Namibii. Nie jest drogi, nie potrzebuje lodówki, (ale mimo to lodówkę warto mieć) a do tego jest całkiem smaczny i w różnych smakach.

5. Samochód wersja Budget

Są rzeczy na których oszczędzać nie warto, i jedną z nich jest wypożyczalnia samochodów. Chcemy przecież przejechać bezpiecznie i cało dojechać do celu. Do tego chcielibyśmy mieć wsparcie w podróży w razie czegokolwiek. (nam się zepsuła lodówka i zorganizowanie nowej zajęło naszej wypożyczalni dwa dni) Oraz oczywiście chcemy mieć w aucie wszystko, czego potrzeba. Dlatego nie dajcie się skusić niską ceną, sprawdzajcie opinie, sprawdzajcie wyposażenie auta oraz sprawdźcie czy wypożyczalnia jest członkiem CARAN. Firmy, które są członkiem tej organizacji, muszą spełniać określone standardy. CARAN to organizacja, której celem jest ochrona klientów.

Dobrze, ale to jest wpis o “taniej” a tym punkcie nie ma nic o “taniej”. Gdzie jest “taniej”?! A bardzo proszę. Rozumiem, że wiecie już, jaki samochód potrzebujecie – czy z namiotem, czy bez. W takim razie możecie zobaczyć, czy wasza wypożyczalnia oferuje wersję budget.

Nie wszystkie wypożyczalnie to mają, a w niektórych trzeba dopytać. O co chodzi? Są to samochody odrobinę starsze. Jak stare? Różnie, ale zazwyczaj samochody oferowane w wypożyczalniach mają max 2 – 3 lata. Wersje budget mają zazwyczaj do 5 – 6 lat, więc nie takie stare. Oczywiście mechanicznie są sprawne, ale nie mnie o tym zapewniać tylko wypożyczalni, która raczej nie będzie miała ochoty w połowie wyjazdu wysyłać do po was pomocy drogowej na drugi koniec Namibii. Sprawność samochodu leży w ich interesie. Oczywiście jeżeli są członkiem CARAN.

6. Wymiana pieniędzy na miejscu

Chyba nie trzeba o tym pisać, ale napiszę. W Europie jest bardzo niewiele miejsc, w których dostaniecie dolary namibijskie. Jest kilka miejsc więcej, gdzie dostaniecie randy południowoafrykańskie. Niestety kurs nie będzie optymalny. Polecam więc wymienić jakąś małą kwotę, taką, jaka będzie wam ewentualnie potrzebna na wizę, czy też do momentu aż nie traficie do kantoru, a resztę wymienicie na miejscu w kantorze na lotnisku, na lepszych warunkach.

Dobra, ale co mają randy południowoafrykańskie do Namibii? Otóż jest to również akceptowana waluta w Namibii, a jej przelicznik na dolary namibijskie to 1:1. Można więc płacić tym i tym. I miejcie to na uwadze, wracając, bo znowu działa to również w drugą stronę. Wymiana dolarów namibijskich na złotówki będzie bardzo, bardzo trudna. Randy wymienicie łatwiej.

7. E-wiza zamiast formalności na miejscu

Do Namibii musimy mieć wizę. Aby ją zdobyć, mamy 3 opcje: w konsulacie namibijskim, np. w Berlinie. Na miejscu na lotnisku po przylocie albo przez Internet przed wylotem. I ta ostatnia opcja jest najtańsza i według mnie najwygodniejsza, bo na miejscu możliwe, że każą wam zapłacić opłatę za wydanie wizy, jakieś 20 euro, ale może nie… Niemniej przygotujcie się, że po przylocie możecie spędzić nawet 2 godziny na kontroli paszportowej, a raczej w kolejce do niej.

8. Lokalna karta SIM zamiast roamingu

To chyba nic odkrywczego, ale napiszę – wszyscy chcemy mieć przecież Internet mobilny. Chociaż musicie wiedzieć, że w większości miejsc i tak nie będziecie mieli zasięgu, ale o tym w kolejnym punkcie.

Przed wyjazdem porównywałem przeróżne opcje – od wykupienia roamingu w mojej sieci komórkowej, przez różnego rodzaju rozwiązania typu saily.com, ale najtaniej wyszło kupienie karty SIM na miejscu. Dlatego polecam to rozwiązanie.

9. Telefon satelitarny – wypożycz w Europie

A propos braku zasięgu. Co zrobić, jeśli będziemy mieli problem gdzieś na odludziu, na pustyni albo gdzieś, gdzie będziemy sami? O dziwo, pomimo poczucia osamotnienia, poruszając się głównymi drogami, prędzej czy później ktoś nas minie. Zazwyczaj będzie to turysta i pewnie i tak zapyta, czy nie potrzebujemy pomocy, jeśli będziemy gdzieś stali z podniesioną maską. Ale jeżeli ktoś chce większego poczucia bezpieczeństwa albo wybiera się w rejony mało uczęszczane przez turystów, to opcją jest telefon satelitarny.

Taki telefon możemy wypożyczyć na miejscu – wiele wypożyczalni samochodów oferuje go jako dodatek do wypożyczanego samochodu – albo jeszcze w Europie i zabrać go ze sobą.

Wady i zalety? Zaletą w moim przypadku była cena, gdyż na miejscu taki telefon kosztował 10–12 euro za dzień, a w Niemczech zapłaciłem 5,5 euro za dzień. Oczywiście musiałem go wynająć na dwa dni dłużej, ale to dalej było taniej o 80 euro. Wady? No, trzeba ten telefon wziąć ze sobą do samolotu, czyli zazwyczaj w bagaż podręczny, a to jedna rzecz więcej do wzięcia, a małe to to nie jest.

Na co zwrócić uwagę, wypożyczając taki telefon w Europie? Zdecydowanie na to, czy działa w Namibii – są różne sieci i działają one w różnych strefach świata. Najlepiej spytać usługodawcę, który model poleca na Namibię. Warto też sprawdzić, jaka jest kaucja i jak będzie rozliczana, oraz ceny za połączenie. To ostatnie głównie po to, by nie wpaść na genialny pomysł, żeby zadzwonić z tego telefonu na pogaduszki do Polski. Dajcie się również poinstruować, jak tego cuda techniki używać, żeby nie było zaskoczenia w sytuacji kryzysowej.

10. Zawsze miej drobne

Niby banał w dobie bezgotówkowej, a jednak Namibia to kraj napiwków. Praktycznie wszędzie będziecie musieli coś zostawić, a żeby to zrobić trzeba mieć drobne – najlepiej jak najdrobniejsze, żeby napiwek był niski. Dlaczego?

Taki przykład: każde parkowanie zazwyczaj wymaga dania napiwku panu parkingowemu. Są to zazwyczaj panowie w kamizelkach, którzy niby mają pilnować waszego samochodu. Jak zajedziecie na parking, to taki pan bardzo szybko pojawi się przy was, żeby dać znać, że jest. Bardzo ważne – wtedy nie dajecie mu napiwku, dopiero jak wrócicie i będziecie chcieli odjechać. Wtedy zazwyczaj wypada dać takiemu człowiekowi 5–10 NAD. No tylko trzeba je mieć, prawda? Bo jak wymienicie pieniądze na lotnisku, to zazwyczaj dostaniecie setki czy dwusetki. Dlatego warto pilnować i zbierać te mniejsze nominały, żeby potem można było dać napiwek.

A gdzie jeszcze daje się napiwek i jak wysoki? Oto ściąga:

Restauracje: 10% rachunku (5–15% w zależności od obsługi).
Kempingi: 20–50 NAD za pomoc,
Lodge: 20–50 NAD za noc dla obsługi pokoju; 50–100 NAD za noc dla całej obsługi (tip box).
Przewodnik safari: 100–200 NAD za osobę za dzień, jeśli przewodnik był naprawdę dobry.
Stacje paliw: 5–20 NAD (za tankowanie, mycie szyby).
Pomoc przy aucie (np. łatanie opony)/ myjnia: 10–20 NAD.
Parkowanie: 5–10 NAD.

11. Nie daj się naciągnąć ani okraść.

Jak w każdym kraju turystycznym, tak i tutaj spotkacie sporo osób, które będą chciały was na coś naciągnąć. Zazwyczaj zagrywane jest to biedą i atakowane są nasze miękkie europejskie serduszka. Chociaż my, Polacy, serduszka mamy twardsze niż zachodnia Europa i raczej zapytamy: „to co tak grubo smarujesz?”, to jednak czasem i tak wpadniemy w sidła naciągaczy. Miejcie się więc na baczności, szczególnie w miastach i miejscach turystycznych.

Na stacjach benzynowych najlepiej nie wysiadajcie z auta, trzymajcie drzwi zamknięte, uchylcie tylko okno. Tam i tak się samemu nie tankuje. Panowie z obsługi zrobią wszystko za was, pamiętajcie tylko o napiwku.

Nie pokazujcie, gdzie macie gotówkę. Nie noście portfela na widoku. Jeżeli nie chcecie nic kupić, to nie wdawajcie się w rozmowę z ludźmi, przy których widzicie, że mogą czymś handlować.

W dużych miastach, takich jak Swakopmund czy Windhoek, spotkacie handlarzy kasztanami. Co prawda to nie są kasztany, tylko orzechy pewnej palmy, a oni nie są żadnymi akredytowanymi handlarzami, tylko naciągaczami, ale tak – spotkacie ich. Pokażą wam jakąś licencję na struganie kasztana i głupa z turysty, zapytają was o imię i nim się spostrzeżecie, wasze imię będzie na kasztanie. A potem padnie cena 20 euro. W sklepie z pamiątkami taki kasztan kosztuje 2,5–5 euro. Co prawda bez waszego imienia, a wiem, że ono jest przecież bezcenne.

W innych miejscach, zazwyczaj turystycznych, spotkacie handlarzy minerałami. To też nie są handlarze, tylko naciągacze, którzy próbują wam po prostu sprzedać kamienie, które gdzieś znaleźli na polu. Powiedzą wam, że są biedni, nie mają co jeść, a do tego ich dziadek pochodzi z Polski i ma na nazwisko Malinowski, ale po polsku już zapomniał. Więc nawet mu „spadaj” nie powiecie, bo nie zrozumie.

W Namibii jest wiele sposobów by zaoszczędzić

I tak dobrnęliśmy do końca listy. Nie sprawi ona, że wasza podróż stanie się tania, ale uda wam się zaoszczędzić kilka stówek, a może i tysięcy. Najważniejsze to do wszystkiego podchodzić z głową i rozmysłem. A poza tym – miłej podróży i bawcie się dobrze. Bo Namibia to bardzo piękny kraj i wart odwiedzenia. Nawet za tę cenę.

FAQ – Namibia taniej

Ile kosztuje tani nocleg w Namibii?
Camping: ok. 10–45 € za osobę / noc.

Czy da się zwiedzać Namibię nie korzystając z lodgy?
Tak, camping + namiot dachowy to najpopularniejsza opcja wśród niezależnych podróżników.

Czy potrzebny jest telefon satelitarny?
Nie obowiązkowy, ale zalecany poza głównymi trasami.

Czy jedzenie w Namibii jest drogie?
W restauracjach – tak. W supermarketach – rozsądnie, a jakość jest wysoka.

Czy karta płatnicza wystarczy?
Nie. Szczególnie poza miastami gotówka jest niezbędna.

Co kupić w Namibii?? Na co warto wydać pieniądze?
O tym piszę tutaj.

The post Namibia taniej – jak obniżyć koszt podróży first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Zacznijmy od tego, że jeśli już sie decydujemy na podróż do Namibii, to najprawdopobniej dużo miejsca na pamiątki w torbie nam nie zostanie. Głównie z uwagi na to, że nasze kochane linie lotnicze ograniczają ilość naszego bagażu zazwyczaj do 23 kg. A my udając się w tak daleką podróż musimy już ze sobą zabrać sporo potrzebnych rzeczy. A gdy zabieramy jeszcze sprzęt fotograficzny to dostępnego miejsca zostaja naprawdę nie wiele.

Oczywiście jeżeli ktoś chce, to zawsze może sobie kupić rzeźbione krzesła z kości oryxa, zdobione skórą zebry, inkrustowane masą perłową, tylko gdzie to spakować? Mój sposób na to wygląda tak, że staram się na miejscu zużyć zabrane kosmetyki, a w to miejsce mogę spakować trochę pamiątek. Oczywiście niestety niewiele. Toteż w tym wpisie postaramy się skupić na pamiątkach, oraz prezentach dla naszych bliskich, które zmieśmy w naszych i tak już przepełnionych torbach.

Co przywieźć z Namibii – kryteria wyboru

A oto nasze kryteria wyboru jakimi się kierowaliśmy robiąc zakupy.

• Lekkie i pakowne – mieszczą się w kieszeni lub plecaku
• Lokalne – tworzone przez namibijskich rzemieślników i artystów, nie „made in china”.
• Użyteczne lub sentymentalne – albo będziesz z nich korzystać, albo z radością na nie patrzeć.
• Legalne i etyczne – bez kontrowersji, z jasnym pochodzeniem surowców.
• Przyjazne bagażowi – nie tłuką się łatwo i nie ważą jak cegła.

Dlaczego warto zaplanować kupowanie pamiątek?

Najczęściej w Namibii wybieramy się na objazdówkę, a to oznacz, że w każdym miejscu mamy ograniczony czas i więcej do niego nie wrócimy. Warto więc wiedzieć, co warto w tym miejscu kupić, a z czym poczekać. Co kupimy wszędzie, a co tylko w wybranych miejscach. Oraz czego nie dać sobie wcisnąć po zawyżonych cenach i na co uważać. Zapraszam więc do lektury.

Oczywiście wymienione tu rzeczy to nie wszystkie możliwości jakie możecie kupić w Namibii. Ale te które ja uznałem za najciekawsze i które mieściły się w naszych kryteriach.

1. Koszulki z Namibii

Koszulka to oczywiście turystyczny klasyk, znajdziecie je wszędzie. W każdym hotelu, lodgy i w każdym bardziej turystycznym miejscu. Nadruki są różnorodne od paskudnych do przepięknych. Mój sposób na spakowanie koszulki jest taki, że już wyjeżdżając biorę o jedną czy dwie koszulki mniej po to by sobie kupić ładną koszulkę w kraju docelowym. Napewno się jakąś kupi, więc nie jest to żadne ryzyko.

Na tym wyjeździe okazało się dodatkowo, że dwie koszulki wyprawy nie przeżyły i ich resztki ze mną do Europy nie powróciły, to też miejsce na nową koszulkę zrobiło się samo.

Gdzie kupić koszulki i na co uważać

Na co uważać:

-Sprawdzaj skład, niestety sporo koszulek w Namibii miało dużą domieszkę poliestru.

-Zwróć na jakość haftu, niestety sporo wyszywanych koszulek nie była dobrze oczyszczona od wewnątrz, przez co nieprzyjemnie drapały.

-Przymierz – rozmiarówka „afrykańska” bywa czasem zaniżona.

Gdzie kupić:

Koszulki są wszędzie w sklepach przy parkach narodowych, małych butikach przy Lodge’ach, na bazarach, największy jednak wybór był w Windhouk Craft Centre. Jeżeli jednak jesteście jakimś miejscu i widzicie koszulkę związaną z tym miejscem, która wyjątkowo wam się podoba, to niestety jest duża szansa że w innych miejscach już takich koszulek nie będzie. Jak np. Fishriver Canyon, może się okazać, że już nie znajdziecie podobnej gdzieś indziej. Ale koszulki z wielką piątką, dużym napisem Namibia, znajdziecie raczej wszędzie.

2. Rzeźbione „kasztany” z palmy makalani

To nie kasztany, tylko orzechy palmy makalani, które po wyschnięciu i oskrobaniu wyglądają trochę jak kość słoniowa. Artyści wydłubują w nich miniaturowe scenki, zwierzęta, mapy, a nawet imiona, i robią z nich bardzo trwałe i breloczki.
Plusy: lekkie, trwałe, unikatowe; fajna pamiątka dla dzieci i dorosłych.

Na co uważać

Orzechy te są często sprzedawane przed chodzących po ulicach panów (najwięcej ich w Swakopmund, ale spotkacie ich również w Windhoek), którzy najpierw grzecznie zapytają was u imię i zanim się spostrzeżecie, zostanie ono uwiecznione między żyrafą a słoniem na kasztanie. Następnie pokażą wam legitymacje, że są certyfikowanymi rzeźbiarzami kasztanów. I gdy już stwierdzicie, że to fajna pamiątka to padnie cena 350- 450 dolarów namibijskich. Czyli jakieś 20 euro za sztukę. Wam już będzie głupio odmówić bo przecież na kasztanie jest już wasze imię. Ale sprzedawca oczywiście powie, że jak wam się nie podoba to przecież możecie nie kupować, ale on przecież musi wykarmić swoje dzieci. Do tego Pan kasztaniarz trzyma przecież w ręku nóż, którym przed chwilą grawerował wasze imię w kasztanie.

Rozwiązanie? Gdy widzicie pana z kasztanami który pyta was o imię, to albo pytajcie od razu o cenę, albo od razu grzecznie podziękujcie. W sklepach z pamiątkami takie kasztany kosztują między 50 a 120 dolarów namibijskich.

3. Wyroby skórzane

Namibia słynie z rzemiosła skórzanego i nic w tym dziwnego, bo przecież skóry mają tam pod dostatkiem. Szukaj breloków ze skórzanymi zwierzakami, pasków, notesów w skórzanej oprawie. To ładna i oryginalna, ręcznie robiona pamiątka, która nie waży zbyt dużo. W sam raz żeby schować w kieszeni albo upchnąć w plecaku.

4. Ręcznie robiona biżuteria

Ręcznie robioną biżuterię możecie spotkać u ludu San lub Himba. Robiona jest z małych kamyczków, nasionek i skorupek jaj strusia. Znajdziecie tam naszyjniki, bransoletki czy kolczyki. Ale również ładną biżuterie znajdziecie w Windhoek Craft Centre, wykonaną z kamieni półszlachetnych, miedzi czy mosiądzu. Czyli to taka bardziej elegancka opcja, a Biżuteria ludu San, bo bardziej oryginalna opcja.

5. Przyprawy czyli smak Namibii na wynos

Dwie typowo Namibijskie potrawy to Braai, czyli Namibijski grill, oraz Capana czyli pieczone mięso krojone na kawałeczki z sosem i przyprawami. I właśnie do każdej z tych potraw dostępne są unikalne przyprawy. Ale nie tylko do nich, bo znajdziecie również namibijskie mieszkanki do mięs, kurczaka, ryb i wiele wiele innych. Najlepszym miejscem do kupienia przypraw jest sieć sklepów Food Lovers, znajdziecie tam wielki wybór przypraw na wagę. Najlepiej kupić właśnie tak, a następnie w domu poporcjować i ładnie zapakować. Bo po przewozić ciężkie słoiczki. A ładne słoiczki lub opakowania kupicie bez problemu na amazonie, a zaoszczędzoną wagę spożytkujcie na więcej przypraw.

6. Ostre sosy – małe butelki, wielki ogień

W Namibii w każdej restauracji na stole zawsze stoją ostre sosy. Najczęściej Tabasco, ale w tych lepszych czasem są ostre sosy ich własnej produkcji. Szczególnie te namibijskie sosy czasem mają całkiem oryginalny smak. I ten smak również może być całkiem dobrą pamiątką.

7. Lokalny alkohol?

Amarula kusi, ale jest ciężka i można ja bez problemu kupić w Europie. Czym innym są lokalne giny, które mają wyjątkowy smak i aromat. Może to być całkiem ciekawa pamiątka, nie zmienia jednak faktu, że dość cieżka. Stąd dobrym miejscem do jej zakupu będzie strefa wolnocłowa. I choć wybór będzie tam dużo mniejszy, to mniejsze ryzyko, że butelka pęknie w bagażu nadawanym.

8. Twoje zdjęcia – najcenniejsza pamiątka

Oczywiście zawsze najcenniejszą pamiątką są utrwalone wspomnienia z wyprawy. Ważą najmniej i są później najbardziej oryginalną i unikalną pamiątką. Ostatnio modne stały się fotoksiążki i uważam, że jest to ciekawy pomysł na utrwalenie wspomnienie.

Ale człowieku ja nie mam czasu na takie rzeczy, kiedy ja mam te zdjęcia ułożyć w książkę? Na ten problem mam rozwiązanie, a jest nim aplikacja FindPenguins. Która sama ułoży nam przepiękną fotoksiążkę z dodanych wcześniej, w formie postów zdjęć. Wystarczy jedynie co jakiś czas wrzucić posta, nie musi być wcale publicznie widoczny, a aplikacja następnie złoży zdjęcia, opisy z postów, nasze lokalizacje, a nawet aktualną pogodę w jedną książkę, którą następnie wystarczy zamówić.

9. Miniatury zwierząt z drewna mopane

To piękne, ręcznie rzeźbione miniaturowe zwierzątka. Są z ciemnego twardego drewna i są bardzo oryginalną pamiątką. Ogólnie to postawimy je potem w domu i będą zbierać kurz, ale mimo wszystko to całkiem ładna i oryginalna pamiątka z Namibii.

10. Ilustrowane przewodniki i książki o Namibii

Normalnie sam nigdy nie kupowałem książek przewodników czy albumów na urlopie. Ale tym razem dostałem ich kilka od biura podróży, między innymi przewodnik po zwierzętach jakie w Namibii występują, a także album z najpiękniejszymi miejscami. Oczywiście zabrałem je ze sobą do domu i uważam, że to świetna pamiątka, ale pod warunkiem, że kupimy je na początku wyjazdu. Bo tylko wtedy ma to dla mnie sens. Najpierw przez cały wyjazd będziemy ich używać, po to by dowiedzieć się jakiego właśnie zwierzaka widzieliśmy, albo by znajdować ciekawe miejsce. A po powrocie do domu, to nie tylko pamiątka, ale kopalnia wspomnień. Polecam.

11. Magnesy i pocztówki

To oczywiście klasyka i chyba nie trzeba podpowiadać. Nie mniej magnesiki tam są całkiem oryginalne. Bo w europie często jest to już chińszczyzna robiona na jedno kopyto. A tam jeszcze można znaleźć całkiem ciekawe i ręcznie robione okazy, tylko trzeba poszukać. Najlepsze miejsce to Craft Centre w WIndhoek.

12. Obrazy

W Windhoek w Craft Centre znajduje się również i mała galeria, gdzie możemy kupić lokalne malowidła. To już jest pamiątka droższa, ale lekka i zajmująca mało miejsca.

13. Rękodzieło San i Himba

Chodzi o naszyjniki i bransoletki wykonane ręcznie przez lud San lub himba. Najcześniej robione są z kamyczków, nasion i skorupek jaj strusia. Są bardzo oryginalne i kupując jest wspieramy lokalną ludność. Do kupienia miedzy innymi na targach, albo w Muzeum Ludu San w Górach Erongo.

14. Olejki i naturalne kosmetyki

Naturalne olejki zwykle są niewielkie, lekkie, pięknie pachną. Najpopularniejsze: marula, baobab, kalahari melon seed. Idealne na upominek dla zwolenników naturalnej pielęgnacji.

15. Wyroby z kości i rogów – piękne, ale czy dla Ciebie?

W Namibii znajdziesz otwieracze, solniczki, grzebienie z rogów oryksa czy springboka. Często pochodzą z legalnych źródeł (np. z farm). TO bardzo oryginalna i ładna pamiątka.

• Pytaj o pochodzenie – proś o informację sprzedawcy lub etykietę.
• Unikaj kości słoniowej (oraz imitacji, które mogą budzić wątpliwości na granicy).
• Kupuj świadomie – jeśli masz cień wątpliwości, wybierz alternatywę (np. drewno mopane, makalani).

A co z biltongiem??

Biltong to jedna z najbardziej charakterystycznych rzeczy w Namibii. Suszone mięso – najczęściej wołowe, ale też z antylopy czy kudu. Świetnie sprawdza się jako przekąska w podróży. Wielu turystów zakochuje się w nim od pierwszego kęsa.

Niestety: biltongu nie wolno wwozić do Unii Europejskiej.

Zgodnie z przepisami UE zakazany jest przewóz produktów mięsnych (również suszonych i pakowanych próżniowo) z krajów spoza Unii. Dotyczy to także biltongu – niezależnie od tego, czy kupisz go w sklepie, na bazarze czy na lotnisku.

W praktyce oznacza to, że biltong może zostać skonfiskowany na granicy, w skrajnych przypadkach grozi mandat. Co prawda, można kupić biltong na lotnisku i wziąć go do samolotu. Ale dobrze jest go zjeść po drodze.

The post Co przywieźć z Namibii? 15 pomysłów na pamiątki first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Dlaczego Włochy to dobry kierunek przez cały rok?

Słoneczna Italia jest jednym z tych pięknych krajów, do których w podróż udać się można przez cały rok. Czy wiosną na rozpoczęcie sezonu i złapanie pierwszych promieni słońca. Latem, aby oddać się błogiemu lenistwu na plażach i dać się spiec południowym słońcem. Jesienią, by naładować się energią słoneczną i zgromadzić zapasy witaminy D na zbliżającą się zimę. A także zimą, by oddać się dzikiemu narceniu w Alpach lub uciec przed mrozem na ciepłe południe.

W mój czternastodniowy trip ruszyłem w listopadzie, na przełomie jesieni i zimy, marząc o podróży przez cztery pory roku. Co w dużej mierze udało mi się zrealizować. Najpierw chciałem uciec od jesiennej chlapy, a na koniec przywitać się z już nadchodzącą zimą. Rozpocząłem więc od jesiennej, północnej części kraju, przejeżdżając przez centralną część, która już przywitała mnie wiosennym słonkiem. Następnie dotarłem do naciąganie letniego południa, by na zakończenie powrócić w zimowe Alpy.

Kiedy najlepiej zjechać Italię z północy na południe?

Poza nartami, to w podobny Trip można udać się przez cały rok. Narty niestety tylko między listopadem a marcem. A między czerwcem a sierpniem czekają nas upały w zasadzie to od Gardy na południe. Warto więc wybrać mądrze, czy wolimy jechać latem gdy temperatury ale również i ceny będą wyższe, a ilość turystów najwyższa. Czy lepiej wiosną lub jesienią, gdy sezonu jeszcze nie ma, turystów jest mniej, ale i większość kamperowych przybytków będzie zamknięta, lub będzie na krótko przed lub po otwarciu lub zamknięciu.

W tym wpisie opowiem wam jak mi to wyszło późną jesienią, w drugiej połowie listopada. Od razu jednak zaznaczę, nie był to optymalny moment na zwiedzanie północnych i centralnych Włoch, ale dobry by pojeździć na nartach i niezły by złapać jeszcze trochę słonka na południu. Zapraszam więc do lektury, a tych co nie lubią czytać, zapraszam do filmu, znajdziecie go na końcu wpisu.

Start – Brennero, Sterzing – Alpejska brama do Italii

Tak, oczywiście że start dla każdego będzie tam skąd wystartuje. I nie dla wszystkich Brennero będzie punktem po drodze. Dla mnie, jadącego najpierw w kierunku jeziora Garda, Brennero było idealnym punktem wyjścia, czy też wejścia do Włoch. Chcąc oczywiście wygrać jeden dzień urlopu, wyruszyłem już wieczorem ostatniego dnia pracy. Dzięki temu około północy udało mi się dojechać do Brennero, a następnie na parkingu w Sterzing spędzić spokojną noc.

Takie rozpoczęcie podróży ma wiele zalet. Poza tą oczywistą czyli poranku w pięknych górskich okolicznościach przyrody i średnio drogim noclegu na parkingu. (kosztował 20 euro) Następnego dnia ruszamy już zza granicy, omijamy więc często zakorkowane przejście graniczne w Brennero, czy też korek na pierwszych bramkach we Włoszech. A z parkingu w Sterzing jesteśmy w stanie w dwie godziny dojechać nad Gardę i spędzić jeszcze większość dnia w jednym z urokliwych miasteczek.

Jeśli jednak nam się nie spieszy na południe, możemy poświecić kilka godzin na pozostanie w klimacie alpejskim i odwiedzenie którejś z tutejszych miejscowości.

Alpejskie miejscowości – Brennero i Strerzing

Brennero, położone w północnych Włoszech, jest małym miasteczkiem o dużej strategicznej i historycznej wartości. Jego nazwa wywodzi się od Brenner Pass, przełęczy alpejskiej, która stanowi naturalną granicę między Włochami a Austrią. Już od czasów starożytnych Brennero był kluczowym punktem na szlaku handlowym prowadzącym przez Alpy. W średniowieczu pełnił rolę ważnego punktu obronnego i kontrolnego na szlaku między północą a południem Europy. Obecnie miasto jest również ważnym węzłem komunikacyjnym, gdzie krzyżują się główne drogi i linie kolejowe łączące Włochy z Europą Środkową.

Sterzing, znane również jako Vipiteno, to również malownicze miejsce. Jego historia sięga czasów starożytnych, kiedy to było ważnym ośrodkiem górniczym i handlowym. W średniowieczu Sterzing rozwinęło się jako miasto targowe, przyciągając kupców z całej Europy. Charakterystyczne drewniane domy, wąskie uliczki i gotyckie kościoły nadają mu niepowtarzalny urok. Obecnie miasto jest popularnym celem turystycznym ze względu na swoje zabytki, możliwości rekreacyjne oraz bliskość atrakcji górskich, takich jak Dolomity czy też parki narodowe.

Sterzing i Brennero położone są w otoczeniu majestatycznych szczytów Alp, które zapierają dech w piersiach. Wokół nich rozciągają się zielone łąki, lasy i potężne masywy skalne, tworząc idealne tereny do pieszych wędrówek, jazdy na rowerze górskim czy też narciarstwa.

Chociaż może listopad nie jest idealnym miesiącem na wizytę w tych miasteczkach, gdyż pogoda jest właśnie taka jakiej zazwyczaj nie lubimy. Czyli taka pomiędzy tą piękną i ciepła, a tą piękną i zimną. Taka niepiękna i jakaś taka nijaka. Taka pomiędzy…

Gdzie nocowałem kamperem:
Wohnmobilstellplatz Autohof, Zona Artigianale, 10, 39040 Campo di Trens BZ, Włochy.

Jezioro Garda – Kraina kontrastów

Po dwóch godzinach jazdy z górskiego Sterzing, krajobraz zaczyna się zmieniać – wysokie alpejskie szczyty stopniowo ustępują miejsca łagodnym wzgórzom i winnicom. Tak dotarłem nad Jezioro Garda – największe i jedno z najbardziej malowniczych jezior we Włoszech. To miejsce, które łączy naturę, kulturę, aktywny wypoczynek, relaks i wino w dobrych proporcjach.

W zależności od pory roku i preferencji, północna oraz południowa część jeziora oferują zupełnie inne doświadczenia. Północ Gardy otoczona jest górami – klimat tutaj jest nieco bardziej surowy, zbliżony do alpejskiego. Riva del Garda, Limone sul Garda czy Malcesine przyciągają górskim krajobrazem i możliwościami wspinaczki, trekkingu, kolarstwa a także windsurfingu i żeglarstwa. Można tu również wybrać się na kolejkę linową na Monte Baldo i podziwiać panoramę jeziora z wysokości.

Z kolei południowa część jeziora ma klimat bardziej śródziemnomorski – jest łagodniej, bardziej rozlegle, idealnie do leniwego wypoczynku i odkrywania urokliwych miasteczek, których znajdziecie tutaj dość. Chociaż wszystkie będą do sobie trochę podobne, to każdy z nich ma jednak inny klimat i oferuje inne atrakcje, ale o tym później.

Poza tym jezioro Garda to również całkiem znany rejon winiarski, ale poza lokalnym winem, kupimy tutaj również i lokalną oliwę z oliwek. I jeżeli przy zakupie zwrócimy uwagę na to by była ona faktycznie lokalna, to na sto procent nie rozczarujemy się smakiem. Mogę z całą stanowczością stwierdzić, że to tutaj próbowałem najsmaczniejszej oliwy z oliwek, ale nie próbowałem w swoim życiu za dużo takiej oliwy…

Kiedy najlepiej zawitać nad Gardę

Wracając jednak do mojego listopadowego tripu, to okazało się, że nie jest to idealny miesiąc, by zawitać nad jezioro Garda. Sezon turystyczny kończy się tu w połowie października, a w listopadzie większość kempingów i atrakcji jest już zamknięta. Zamiast typowych noclegów pozostają jedynie, niestety nieliczne miejsca postojowe dla kamperów, a pogoda często nie rozpieszcza. Temperatury w ciągu dnia oscylują wokół 9–12°C, często pada deszcz i niebo bywa zasnute chmurami. Spędziłem tu więc tylko jeden dzień, a nazajutrz wygnany stąd deszczem uciekłem dalej na południe w poszukiwaniu słońca i cieplejszych temperatur.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja na przełomie września i października – moim zdaniem to najlepszy czas na wizytę nad Gardą. Podczas gdy w Polsce i Niemczech jesień jest już chłodna i mokra, tu wciąż można liczyć na przyjemne 20–25°C, ciepłą wodę w jeziorze i mnóstwo słońca. To również czas znanego dość festiwalu wina w Bardolino, kiedy całe miasteczko zamienia się w wielką degustację pod gołym niebem. Winiarnie wystawiają swoje stoiska, a spacerując promenadą można popróbować lokalnych win.

W okresie letnim, od czerwca do sierpnia, nad Gardą robi się naprawdę gorąco – temperatury przekraczają 30°C, a miasteczka i plaże tętnią życiem. Choć dla miłośników upałów to może być idealny czas, warto przygotować się na tłumy i wysokie ceny. Z kolei wiosną – w marcu i kwietniu – pogoda bywa kapryśna. Mimo, że można trafić na kilka cieplejszych dni, to częste deszcze mogą utrudniać aktywny wypoczynek.

Dla mnie Jezioro Garda, choć piękne i pełne potencjału, w listopadzie okazało się zbyt ponure, zimne i deszczowe. Dlatego po jednym dniu, bez żalu, ruszyłem dalej w kierunku słońca – do miejsc, które, jak sądziłem, o tej porze roku miały więcej do zaoferowania.

Gdzie nocowałem kamperem:
Area equipped camper Paradise, Via Tavine, 25087 Salò BS, Włochy.

Najciekawsze miasteczka nad Jeziorem Garda – moje polecenia

Północne wybrzeże:

Riva del Garda – największe miasto północnej części jeziora, idealne dla osób aktywnych. Oferuje piękną promenadę, tętniącą życiem starówkę i szerokie możliwości sportowe: windsurfing, żeglarstwo, wspinaczka i trekking. W sezonie można poczuć tutaj energię górskiego kurortu z nadjeziornym klimatem.

Torbole – mniejsze i bardziej kameralne niż Riva, ale uwielbiane przez surferów i rowerzystów. Świetne miejsce na aktywny wypoczynek i chill z widokiem na góry, idealne dla osób szukających sportowej atmosfery w spokojniejszym wydaniu.

Limone sul Garda – malowniczo wciśnięte między strome zbocza a wodę. Znane z upraw cytryn i wyjątkowej ścieżki rowerowej biegnącej nad klifami. Spacerując uliczkami można poczuć klimat dawnego rybackiego miasteczka i skosztować lokalnych cytrusowych likierów. Chcąc się tu dostać musimy przejechać drogą znaną z Quantum of Solace.

Malcesine – urokliwe miasteczko z dominującym nad nim zamkiem Scaligerów i klimatyczną starówką. To stąd startuje kolejka linowa na Monte Baldo – jeden z najlepszych punktów widokowych nad Gardą. Idealne dla zakochanych, miłośników historii i krajobrazów.

Południowe wybrzeże:

Garda – klasyczne włoskie miasteczko z dużą dawką uroku. Idealne jako baza wypadowa – blisko stąd zarówno do Bardolino, jak i Torri. Spacer po długiej promenadzie nad jeziorem to czysta przyjemność.

Bardolino – serce winiarskiego regionu. Miasteczko znane jest ze swojego październikowego festiwalu wina, podczas którego całe centrum wypełnia się stoiskami lokalnych winiarni, muzyką i degustacjami. Poza sezonem także urokliwe, z kolorową starówką i pięknym portem.

Między Gardą a Bardolino znajdują się cztery całkiem spore kempingi i jeden parking, ale mimo to w czasie festiwalu win o wolne miejsce nie łatwo.

Torri del Benaco – jedno z bardziej spokojnych miasteczek południowej Gardy, z pięknym zamkiem i nabrzeżną promenadą. Świetne na romantyczne spacery, z dala od największego turystycznego zgiełku. Trafiłem tu kiedyś marząc o wypiciu kawy z widokiem na bujające się łódki i marzenie spełniłem.

Lazise – otoczone średniowiecznymi murami miasto z zamkiem i klimatycznym centrum. Tętni życiem, pełne restauracji, sklepików i wieczornych spacerów. Idealne dla tych, którzy szukają połączenia historii i atmosfery.

Sirmione – położone na wąskim półwyspie, zachwyca widokami, imponującym zamkiem i gorącymi źródłami termalnymi. Latem bywa zatłoczone, ale wciąż robi ogromne wrażenie. Doskonałe na jednodniową wycieczkę .

Peschiera del Garda – strategiczne i dobrze skomunikowane miasteczko z historyczną twierdzą i kanałami. Idealne dla rodzin – bliskość Gardalandu czyni je świetnym wyborem dla podróży z dziećmi. Duży wybór noclegów i restauracji.

Kameniołomy Carrara – Kopalnie Marmuru

Oddaliwszy się od jeziora Garda skierowałem się na zachodnie wybrzeże Włoch – celem była La Spezia. Miałem nadzieję znaleźć tam nocleg i zatrzymać się na chwilę nad morzem. Niestety, miasto to nie przypadło mi do gustu, jakoś tak było, mało pięknie i mało urlopowo. Ruszyłem więc dalej na południe, jadąc wzdłuż wybrzeża w poszukiwaniu piękniejszego miejsca do odpoczynku.

Listopad jednak po raz kolejny pokazał, że to nie sezon na nadmorskie wakacje. Wszystkie kempingi były pozamykane, a miasteczka niemal opustoszałe.. Dopiero w Marina di Carrara udało się znaleźć ciekawe miejsce, mianowicie restuaracje Chioccia d’Oro. Restauracja udostępnia swoim klientom darmowy parking dla kamperów, a gotują też na prawdę dobrze. Ponieważ do obiadu postawili mi litrową butelkę wina, którą oczywiście wypiłem, bo była opłacona, to na noc musiałem tam już zostać. I tak się stało.

Tuż obok restauracji znajduje się Anfiteatro Romano di Luni – ciekawy zabytek z czasów starożytnego Rzymu. Niestety, podczas mojej wizyty był zamknięty, ale jeśli będziecie mieć więcej szczęścia, warto tu zajrzeć.

Zwiedzanie Kamieniołomów – Tropami Bonda

Następnego dnia ruszyłem do kamieniołomu Carrara. To właśnie stąd od czasów starożytnych pochodzi słynny biały marmur Carrara, wykorzystywany przez największych artystów, w tym Michała Anioła. To tu powstały najsłynniejsze rzeźby i elementy świątyń, które dziś podziwiamy w muzeach całego świata.

Same kamieniołomy położone są w górach, a ich skalista przestrzeń robi niesamowite wrażenie. Już sama jazda samochodem po serpentynach i przez wąskie drążone tunele oraz wysokie mosty daje przedsmak tego, co czeka wyżej. Po trasach wyznaczonych dla ruchu cywilnego można poruszać się kamperem, ale trzeba być ostrożnym, bo tędy jeżdżą też ciężarówki. W przydrożnych sklepikach natomiast, można kupić wyroby z marmuru – na przykład taki marmurowy moździerz, którego sobie nie kupiłem i żałuję do dziś.

Dla tych, którzy chcą więcej organizowane są wycieczki 4×4 w głąb kamieniołomu. To nie tylko szansa na niesamowite zdjęcia, ale też podróż śladami… Jamesa Bonda! Tutaj również kręcono sceny otwierające do „Quantum of Solace”, w których Aston Martin pędzi przez marmurowy krajobraz. I tak w filmie zdawało się, że było to zaraz przy jeziorze Garda, w rzeczywistości trzeba było pojechać całe 300 km dalej.

Gdzie nocowałem kamperem:
Parking przy restauracji Chioccia d’Oro, Via Appia, 9, 19034 Luni Mare SP, Włochy.

Region 4: Toskania – serce Italii w pełnej krasie

Opuściwszy Carrare skierowałem się w głąb Toskanii – regionu, który od dawna był na mojej podróżniczej liście. Pierwszym przystankiem było Monteriggioni – niewielkie, ale bardzo charakterystyczne miasteczko, którego średniowieczne mury widać już z daleka, stojące pośród wzgórz jak kamienna korona. Przejście przez jego bramę jest jak cofnięcie się w czasie – cisza, brukowane uliczki i atmosfera prawdziwej Toskanii. To tu spędziłem pierwszą noc – całkiem ładnym, całorocznym parkingu dla kamperów.

Gdzie nocowałem kamperem:

• Monteriggioni: Area Sosta Camper
• Via Cassia Nord, 53035 Monteriggioni SI, Włochy

Klasyczna Toskania: Florencja, Siena i Piza

Nie sposób mówić o Toskanii bez wspomnienia jej trzech najsłynniejszych miast: Florencji, Sieny i Pizy. To miejsca, które rozpalają wyobraźnię – pełne zabytków, muzeów i historii. Florencja – renesansowe serce regionu. Siena – miasto średniowiecznej elegancji. Piza – z jej słynną krzywą wieżą.

Choć każde z nich zasługuje na uwagę, i chociaż Sienę również odwiedził i Bond, to ja nie odwiedziłem żadnego z nich. Postanowiłem się skupić na tej mniej znanej, spokojniejszej, a przez to jeszcze bardziej autentycznej części Toskanii. Odwiedziłem kilka mniejszych miejscowości, które zachwycają klimatem, kuchnią i widokami. Ale także łatwiej tam zaparkować.

Val d’Orcia – fotograficzne serce Toskanii

Jednym z najpiękniejszych rejonów, który odwiedziłem, była Dolina Val d’Orcia. To stąd pochodzi najwięcej kojarzonych przez wszystkich toskańskich kadrów – falujące wzgórza, samotne wille, rzędy cyprysów i złote pola. Dolina ta była tłem dla wielu filmów, m.in. „Gladiator”, „Listy do Julii”, czy „Pod słońcem Toskanii” – i nie ma co się dziwić filmowcom, że ją wybrali. Jest wręcz stworzona do filmowych kadrów. Oczywiście nie w listopadzie…, ale tak ogólnie to tak.

Oczywiście będąc tu skorzystałem z okazji by zobaczyć i oczywiście sfotografować dom Gladiatora, Cyprysową aleje i kilka innych punktów, które na pewno kojarzycie. Niestety, akurat ten dzień znów przywitał mnie deszczem i chłodem. Mimo to, nie poddałem się i dzielnie fotografowałem i eksplorowałem, marząc o słonku i szczękając zębami.

Pod wieczór zjechałem do Montepulciano, gdzie spędziłem noc – a po chłodnym, deszczowym dniu, rano nareszcie wyszło słońce i zrobiło się przyjemnie ciepło. Znów zachciało mi się zwiedzać kolejne miasteczka.

• Gdzie nocowałem kamperem:
• Montepulciano
  Area Sosta Camper – „Comunale P5”
  Piazza Pietro Nenni, 53045 Montepulciano SI, Włochy

Mniejsze miasteczka Toskanii, które warto odwiedzić

San Quirico d’Orcia – Spokojna, średniowieczna miejscowość z kamiennymi uliczkami i ogrodami Horti Leonini. Idealne miejsce na leniwy spacer i kawę bez tłumów, albo na spaghetti.

Pienza – Z tego miasta pochodził papież Pius II, który gdy próbował przebudować je, by stworzyć miasto idealne. Niestety umarł i planów budowy nie dokończył. Miasto mimo to zachwyca harmonią urbanistyczną i widokami na Val d’Orcia. Świetne miejsce na zakupy lokalnych serów i oliwy.

Montepulciano – Miasto położone na wzgórzu, słynące z Vino Nobile. Urokliwa starówka, kamienne pałace i piękne panoramy. A na samym szczycie znajdziecie próbowalnie win, gdzie możecie skosztować wielu gatunków tutejszych trunków.

Monticchiello – Urocza wioska z typową toskańską architekturą i fantastycznymi punktami widokowymi. Idealna na spokojny spacer z aparatem w ręku.

Castiglione d’Orcia – Kolejne wzgórze, kolejne zaskoczenie. To bardzo malutkie, spokojnie i urocze miasteczko. Wjeżdżając tutaj, czas zwalnia i można złapać oddech od codziennego zabiegania.

Bagni San Filippo – Naturalne gorące źródła ukryte w lesie – darmowe, dzikie, z białymi wapiennymi formacjami. Świetne miejsce na relaks po dniu zwiedzania. Co prawda termy darmowe, ale za parking trzeba zapłacić.

Sorano i Pitigliano – Miasta wykute w skale tufowej, o niesamowitym wyglądzie. Labirynty uliczek, wąskie przejścia i kamienne domy wyglądające jakby wyrosły z klifu. Pitigliano często nazywane jest „Małą Jerozolimą”. Na mnie właśnie te miasteczka wywarły największe wrażenie. Muszę tam kiedyś wrócić.

Saturnia i odpoczynek w termach

Na koniec dnia pełnego zwiedzania i słonka, pod wieczór zajechałem do Saturni. Noc spędziłem na spokojnym acz całkiem sporym stellplatzu, a rano odwiedziłem słynne Cascate del Mulino – darmowe, naturalne baseny termalne w wapiennym kanionie. Woda ma tu około 37°C i wypływa bezpośrednio ze źródła – idealne miejsce na zakończenie toskańskiego etapu podróży.

• Gdzie nocowałem kamperem:
• Saturnia
  Alveare del Pinzi A.A.Camper
  Strada di Peschiera, 58014 Saturnia GR, Włochy

Monte Cassino – dotknąć historii

Po toskańskiej sielance ruszyłem dalej na południe. Po drodze ominąłem Rzym, bo na to miast potrzeba zorganizować osobny wyjazd. A skoro i tak mijałem Monte Cassino w drodze do Pompei, to należało w końcu je zobaczyć. Sporo słyszałem o tym miejscu od dziadka i o tym jak ważną rolę odegrali tu polscy żołnierze. Widać to do dziś, bo to jedyne miejsce we Włoszech, w którym spotkałem tablice informacyjne pisane po Polsku.

Krótkie przypomnienie historii

Wzgórze Monte Cassino było kluczowym punktem niemieckiej linii Gustawa – niezwykle trudnej do zdobycia pozycji obronnej. Klasztor benedyktyński, założony w VI wieku przez św. Benedykta, w czasie wojny stał się symbolem walki o wolność Europy.

Od stycznia do maja 1944 roku alianci podejmowali kolejne próby zdobycia wzgórza. Ostateczny szturm zakończył się sukcesem, ale okupiony został ogromnymi stratami. To właśnie polscy żołnierze pod dowództwem gen. Andersa odegrali kluczową rolę w zwycięstwie – i ponieśli ogromne straty. Więcej o tym możecie dowiedzieć się z tego filmu.

Polski Cmentarz – Cimitero Militare Polacco di Montecassino

Niestety, gdy dotarłem na miejsce, polski cmentarz był już zamknięty. Mogłem go więc zobaczyć jedynie zza krat i z balkonu klasztoru. Ala nawet z tej dalekiej perspektywy miejsce to robi niesamowite wrażenie.

Myślę, że będąc w okolicy warto tu zajechać, bo szczerze mówiąc to nie widziałem jeszcze takiego miejsca, gdzie pamięć o poległych wciąż jeszcze jest tak pielęgnowana. A jeżeli uświadomimy sobie, że są to nasi rodacy, to tym bardziej pamiętajmy o tym miejscu.

Klasztor Monte Cassino , widok i zachód słońca

Do klasztoru udało mi się dojechać chwilę przed zachodem słońce. Na chwilę przed tym gdy cała budowla skąpana została w złotych promieniach. I musze przyznać że całkiem ładnie to wybudowali. Pamiętając o tym, że klasztor został mocno zniszczony w czasie wojny, to dziś znów cieszy oko swoją świetnością. A to wszystko za mszowe.

Budowla pięknie góruje tu nas wszystkim innym, nad cmentarzem, nad pobliskim miastem, a nawet czasem nad chmurami. Nawet jeśli nie jest się zbyt religijnym, to odwiedzić warto, chociażby dla widoków. Szczególnie, że jadąc na południe autostradą A1 w stronę Neapolu, wystarczy 20 minut od zjazdu, by dojechać na szczyt, pod sam klasztor. Nie jest to więc duży objazd, a miejsce zdecydowanie warte tych 20 minut.

Pompeje – Najciekawsze antyczne miasto

Gdzie nocowałem kamperem:
Camping Spartacus, Via Plinio, 127, 80045 Pompei NA (naprzeciwko ruin)

Na nocleg dojechałem do Pompei. Miasta, które chyba każdy kojarzy z podręcznika do historii. I ja właśnie będąc uczniem, spoglądałem to tego podręcznika i marzyłem o tym by to miasteczko kiedyś odwiedzić. I odwiedziłem, bo marzenia trzeba spełniać. Ale, ponieważ na nocleg przyjechałem już po zmroku, to zwiedzanie zabytków zostawiłem sobie na dzień następny, a na razie poszedłem na pizzę.

Jedząc pizzę jednak, nie zapomniałem o czyhającym na moje życie, stojącym nieopodal, wulkanie Wezuwiuszu, który złowrogo górował nad okolicą. Należy pamiętać, że rejon Neapolu jest geologicznie wciąż aktywny, a Wezuwiusz to wulkan wciąż czynny. Chociaż znając Włochów to pewnie max do 20:00 i między 12:00 a 15:00 na pewno ma sjestę.

Jeżeli natomiast chodzi o nocleg, to na przeciwko ruin znajduje się kilka kempingów otwartych cały rok.

Z podręcznika do historii, szkoła podstawowa klasa czwarta

Pompeje były tętniącym życiem miastem handlowym i portowym – z teatrami, willami, świątyniami, termami i brukowanymi ulicami. A po erupcji Wezuwiusza już nie były. Zostały całkowicie pogrzebane pod wulkanicznym pyłem, który okazał się być lepszym konserwantem niż sorbinian potasu i schował to miasto, w naprawdę niezłym stanie na ponad 1500 lat. Specjalnie dla mnie.

Specjalnie dla mnie też zostały one odkryte przypadkiem w XVIII wieku, dziś są jednym z największych i najlepiej zachowanych antycznych stanowisk archeologicznych na świecie. A to wszystko specjalnie po to bym mógł je sobie pozwiedzać.

Co warto zobaczyć?

Spacerując po ruinach, można mieć wrażenie, jakbyśmy się cofnęli w czasie. I gdyby stał tu nieopodal DeLorean, to miałbym wątpliwości, co do aktualnego roku. Nie zwiedza się bowiem tu ruin, tylko prawie żywe miasto, które po prostu tylko jest martwe.

• Forum Romanum – centralny plac, otoczony świątyniami i budynkami publicznymi, bijące serce starożytnych Pompejów.
• Dom Sallustiusza – przykład luksusowej rezydencji z zachowanymi freskami i mozaikami.
• Amfiteatr – imponująca arena na kilkanaście tysięcy widzów, starsza niż Koloseum.
• Odlewy ciał – najbardziej poruszający punkt wizyty. Kształty ludzi zastygłych w ostatnich chwilach życia.

Moja opinia

Odwiedzałem już wcześniej inne słynne antyczne miasta: Efez, Pergamon, Volubilis, Luksor. Ale żadne z nich nie zrobiło na mnie takiego wrażenia jak Pompeje. Skala tego miasta, szczegóły, a przede wszystkim… klimat. Tutaj naprawdę można poczuć, jak wyglądało życie w antyku. Fascynujące jest, móc przechadzać się uliczkami, którymi przed dwoma tysiącami lat przechadzali się ludzie tacy jak ja, tylko że bez smartphona. Niesamowite jak zmienił się sposób naszego życia, a w ilu aspektach pozostał taki sam.

Matera – Skalne miasto z Bonda

Zwiedziwszy Pompeje uciekłem przed wulkanem jakieś 200 km na zachód do przepięknej Matery, miasta które było głównym powodem tej podróży, znanego z 25. częsci filmów o Jamesie Bondzie “Nie czas umierać”. Dwa miesiące wcześniej, siedząc w kinie na premierze tegoż filmu, poruszyła mnie sekwencja otwierająca. Miasto tak mnie zafascynowało, że odłożyłem plany podróży na Dominikanę i zacząłem planować podróż przez Italię, której głównym celem miała być właśnie Matera.

To jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast świata, wykute w wapiennych skałach. Miejsce absolutnie niepodobne do żadnego innego. To tutaj powstały słynne Sassi di Matera – dzielnice z domami wydrążonymi w skale, zamieszkanych od czasów paleolitu.

Matera na ekranie

Matera zdobyła światowy rozgłos właśnie dzięki filmom. Kręcono tutaj nie tylko Bonda, ale także kultowy film „Pasja” Mela Gibsona – gdzie Matera odegrała rolę starożytnej Jerozolimy. Miejsce ma w sobie coś ponadczasowego, surowego i jednocześnie magicznego.

Spacerując tu, trudno oprzeć się wrażeniu, że historia i duch miejsca przenikają każdą ścianę. Trudno też jest się nie zgubić. Ale gubienie się tutaj to straszna przyjemność, bo człowiek się zaraz znowu znajdzie i znowu zgubi, i tak w kółko aż znajdzie jakąś kawiarnie. Można wtedy odpocząć od ciągłego gubienia i znajdywania i zatracić się w smaku kawy z widokiem na miasto.

Nocleg pod Materą i shuttle do centrum

Gdzie nocowałem kamperem:
Stellplatz przy Masseria del Pantaleone
SP 10 Matera Sud, 27, 75100 Matera MT, Włochy

Tym razem znów znalazłem nocleg przy restauracji. Miejsce położone na obrzeżach miasta jest całkiem dobrze przygotowane dla kamperów. Jest tutaj prawie 20 miejsc z pięknym widokiem, a w restauracji można całkiem dobrze zjeść.

Kolejną zaletą niech będzie to, że właściciele restauracji oferują także shuttle busy do centrum Matery, dzięki czemu nie trzeba martwić się o parkowanie w mieście.

A most Bonda? To nie tutaj…

No dobra przemaszerowałem całe miasto, a gdzie ten francowaty most, z którego Bond skakał? Swoją drogą, oferowanie skoków na bungee z tego mostu mogłoby być niezłym pomysłem na biznes. Jakby ktoś wprowadził to chce 20% zysków za pomysł.

No więc, most to nie tutaj, tylko 30 km dalej w miejscowości Gravina. Też się zastanawiam, jak Bond tak szybko pokonał taki kawał drogi, ale no cóż, w końcu jest on tajnym agentem jej królewskiej mości.

Gravina – most Bonda i kanion

Chcąc więc mostu, chcąc nie chcąc, musiałem udać się do Graviny. Z tym, że ja bardziej chciałem niż nie chciałem. Miasto przywitało mnie korkami i tłumem, to też za dużo tu czasu nie spędziłem. Znaczy spędziłem sporo, a nie na zwiedzaniu, tylko na staniu w korku. Pojechałem więc na most i na mały spacer. Niestety o miejsce parkingowe nie było tu łatwo, nawet w Listopadzie. Aczkolwiek to pewnie dlatego, że minęły dopiero 3 miesiące od premiery “Nie czas umierać”

Most z Bonda – scena otwierająca film

Oczywiście będąc tu na miejscu odkrywamy czym jest magia kina. Znaczy to ni mniej, ni więcej, niż to, że znów czułem się oszukany przez kino. Mimo wszystko warto to zobaczyć i odkrywać lokacje filmowe. Dowiadujemy się wtedy, jak nabijani jesteśmy w butelkę i że nie należy wierzyć, we wszystko co pokazują w telewizji.

Gravina – kilka suchych faktów

Gravina to miasto o długiej historii, z korzeniami sięgającymi czasów rzymskich. Niestety mnie to miasto za bardzo nie zachwyciło, więc poza mostem Ponte Acquedotto, który stał się symbolem miasta, za dużo tu nie zwiedziłem i to mógł być mój błąd. Obiecuję, że kiedyś to nadrobię. Szczególnie, że miasto oferuje również możliwość odkrywania podziemnego świata, pełnego tuneli i jaskiń, które kryją w sobie tajemnice przeszłości. Niestety ja muszę jeszcze trochę poczekać, by te tajemnice odkryć.

Alberobello – miasto trulli i bajkowej architektury

Po około półtorej godziny jazdy od Graviny, dotarłem do miejsca, które wygląda jak wyciągnięte z kartki świątecznej – Alberobello. Choć miejscowość nie jest duża, jej sława jest ogromna – to właśnie tutaj znajdują się słynne domki trulli. Czyli takie z dachem w kształcie mikołajowej czapeczki.

Trulli – co to właściwie jest?

Trulli to niewielkie, bielone domki o charakterystycznych, stożkowatych dachach z kamienia. Budowane były bez użycia zaprawy, kamień na kamieniu. Dzięki czemu, teoretycznie łatwo je rozebrać, co dawniej czasach miało jeden prosty cel: uniknąć podatku od trwałych budynków. Miasto to, jest więcej jednym z wielu przykładów na to, jak polityka podatkowa, może mieć wpływ na architekturę. Oraz, że z ludzkiej pomysłowości jak unikać płacenia podatków często powstaje coś wyjątkowego dla kolejnych pokoleń.

Dachy trulli składają się z kamiennych płytek ułożonych warstwowo, a wiele z nich ozdobionych jest symbolami o magicznym lub religijnym znaczeniu. W środku często znajdziemy zaskakująco dużo przestrzeni – niektóre z nich działają dziś jako sklepiki, galerie, kawiarnie, a nawet małe hotele.

UNESCO i atmosfera jak z bajki

Cała dzielnica Rione Monti została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a spacer jej uliczkami to trochę jak wizyta w bajkowym świecie. Choć miejsce jest popularne turystycznie, nie straciło uroku. Ale nawet poza sezonem, w moim przypadku w listopadzie, było tu całkiem sporo turystów.

Spacerując po Alberobello, łatwo się zgubić szczególnie, że te wszystkie domki wyglądają bardzo podobnie. Ale przecież w dzisiejszych czasach, wszyscy mamy mapy googla, więc gdy już znudzi nam się błądzenie po mieście, to wystarczy wyciągnąć telefon i kazać się zaprowadzić do samochodu. A zgubienie się tam i spacer bez myślenia o tym, gdzie się jest, ale po prostu wchodzenie w uliczki, które bardziej nam się podobają, jest całkiem ciekawym przeżyciem. Szczególnie więc polecam, taki sposób zwiedzania.

Nocleg w sercu Alberobello

Jeśli podróżujesz kamperem – dobra wiadomość: Parking Nel Verde to opcja noclegowa niemal w samym centrum Alberobello. Pomimo bliskości głównych atrakcji, miejsce jest spokojne, zielone i przyjazne. Idealne, by zaparkować wieczorem i rano ruszyć na zwiedzanie prosto do dzielnicy trulli.

Gdzie nocowałem kamperem:
Parking Nel Verde
Via Cadore, 12, 70011 Alberobello BA, Włochy

San Pietro in Bevagna – listopadowe lato na obcasie włoskiego buta

Do San Pietro in Bevagna trafiłem… zupełnie przypadkowo. Moim celem było po prostu dotarcie na obcas włoskiego buta. Chciałem mieć jakiś symboliczny najdalej wysunięty punkt wyprawy, a poza tym sprawdzić, czy w listopadzie jest tam ciepło. A sama miejscowość była jedynie losowym wyborem, podyktowanym tym, że kolejny raz w listopadzie nie mogłem znaleźć żadnego otwartego kempingu, czy też ciekawego parkingu dla kamperów.

W sumie jest to całkiem logiczne, jakby się zastanowić. W sezonie działają tu kempingi, którym zależy na klientach, więc tanie parkingi dla kamperów są im nie w smak. To też takich nie ma, a poza sezonem, kempingi się zamykają, bo mało klientów, a parkingów dalej brak, ale kto by się tym przejmował. Przecież mało kto tu przyjeżdża wtedy, bo po co?

Gdzie nocowałem kamperem:
Zatrzymałem się na zwykłym, niewielkim skrawku pobocza przy ulicy, w centrum miejscowości, tuż przy plaży. Było to możliwe tylko dlatego, że byłem poza sezonem, a miasteczko było niemal całkowicie wyludnione. W sezonie taka opcja byłaby raczej nierealna.

Poranek na plaży

Na plaży nie spędziłem dużo czasu. Wyszedłem tylko rano, by przywitać dzień, wypić kawę w promieniach słońca i nacieszyć się ciepłem – było naprawdę przyjemnie, około 20°C. Niestety siedząc tam na piasku, sam, strasznie mi się zrobiło nudno. Nikogo tu nie było, nic się nie działo, a urlop płynął. Czas więc było wracać, szczególnie, że jakoś mi się tu nie podobało.

Nie taki południowy raj…

Muszę przyznać, że południe Włoch mnie rozczarowało. O ile północ i centrum kraju zachwycały architekturą, porządkiem i atmosferą, to tutaj miałem wrażenie, jakbym… nagle wyjechał z Europy. Budynki były zaniedbane, stan dróg mocno taki se, do tego wzdłuż nich leżały porozrzucane śmieci. Ogólnie to czułem się tutaj jak w jakimś opuszczonym i zapomnianym przez ludzi mieście, a nie jak w nadmorskim kurorcie. Być może latem wszystko wygląda inaczej – ale listopad w tej części Apulii był naprawdę przygnębiający, tylko tyle, że ciepło i słońce to na plus.

San Marino – państwo-miasto z wielką historią

Droga z południa na północ zajęła mi cały dzień. Do San Marino dojechałem więc już po zmroku. Znów zrobiło się zimno, wietrznie i mokro. Znów musiałem ubrać kurtkę i czapkę. Nie poddałem się jednak i następnego dnia dzielnie poszedłem na spacer. Bo chociaż to mikropaństwo zajmuje zaledwie 61 km², to nie brakuje tu ani widoków i ciekawych miejsc.

Fortyfikacje, punkty widokowe i średniowieczny klimat

Największą atrakcją są tu trzy wieże (Guaita, Cesta i Montale), z których roztaczają się zapierające dech w piersiach widoki na całą okolicę – od Apeninów po wybrzeże Adriatyku. Samo stare miasto San Marino to klimatyczna plątanina wąskich uliczek, brukowanych zaułków i kamiennych budowli, które całkiem grzecznie zapraszają do eksploracji.

Tradycje, kultura i kuchnia

San Marino ma swój własny rząd, wojsko, a nawet… znaczki pocztowe, które są gratką dla kolekcjonerów. Ale najciekawsze jest to, że mimo mikroskali, kultura i tożsamość narodowa San Marino są bardzo silne.

Kuchnia? Bardzo zbliżona do włoskiej – co oznacza jedno: jest pysznie. Zjadłem tu porządny obiad, rozgrzewając się po przemarzniętym przedpołudniu gorącą kawą, po czym ruszyłem dalej.

Gdzie nocowałem kamperem:
Area Sosta Camper – Parcheggio P10
Via Napoleone Bonaparte, 43, 47890 Città di San Marino, San Marino

Region 11: Maso Corto – zimowe zakończenie wyprawy

Była już jesień, była wiosna i biedne lato, czas więc na ostatni przystanek w mojej podróży przez cztery pory roku. Zimę znalazłem w Maso Corto, już w Alpach przy granicy z Austrią. Trafiłem tu, bo chciałem pojeździć na nartach. Miałem nawet zaplanowany i zarezerwowany kemping w kolejnej bondowskiej lokacji. Niestety, lokacja ta była w Austrii, a że był to rok 2021, to Austria się covidowo zamknęła. Nie pozostało mi więc nic innego, jak pozostać we Włoszech. W listopadzie niestety, otwarte są tylko nieliczne ośrodki narciarskie, te położony wysoko, a jednym z nich było właśnie Maso Corto. Tak trafiłem tutaj.

Maso Corto powitało mnie śniegiem, zimowym słońcem i genialną atmosferą – zupełnie inną niż reszta trasy. Wysokość również była inna, bo wjechałem tutaj kamperem na ponad 2 tys m.n.p.m. Nagle zrobiło się biało, mroźno, a do tego świetnie było widać gwiazdy. Owszem, tutaj również dojechałem po zmroku.

Narty, lodowiec i alpejskie emocje

Główną atrakcją regionu jest ośrodek narciarski Schnals Senales, znany m.in. z lodowca Schnalstal – na wysokości ponad 3 200 m. Dzięki czemu możemy się tutaj cieszyć śniegiem i narciarstwem od listopada aż do maja. Chociaż wybór tras nie jest ogromny, to w zupełności wystarczy. Do tego trasy są świetnie przygotowane i można się tutaj dobrze pobawić.

Jeździłem tutaj przez dwa dni, chłonąc ostatnie chwile podróży. Wreszcie mogłem przypiąć narty, poczuć mróz na policzkach i zjechać po alpejskich stokach – mimo, że był to koniec listopada, a dwa dni wcześniej siedziałem jeszcze na plaży i miałem 20 stopni.

Caravanpark i górskie wygody

Gdzie nocowałem kamperem:
Caravanpark Schnals, 39020 Maso Corto, Autonomous Province of Bolzano – South Tyrol, Włochy
To bardzo dobrze zorganizowany parking dla kamperów z pełną infrastrukturą – w samym centrum narciarskiego miasteczka, jakieś 7 minut piechotą w butach narciarskich od dolnej stacji gondoli.

Ötzi i lodowa historia regionu

Warto też wspomnieć, że to właśnie w tym rejonie, niedaleko granicy z Austrią, odnaleziono Ötziego – Człowieka Lodu. Ta mumia z epoki miedzi przetrwała w lodowcu ponad 5 000 lat, a dziś można ją zobaczyć w muzeum w Bolzano. Więc poza nartami, rejon ten może być również gratką dla miłośników historii.

Gdzie nocowałem kamperem:
Caravanpark Schnals
39020 Maso Corto, Autonomous Province of Bolzano – South Tyrol, Włochy

Podsumowanie: Włochy kamperem w listopadzie

Czy udało mi się przeżyć cztery pory roku w listopadzie? Uważam, że tak. Ta podróż była na prawdę odkrywcza i ciekawa. Gdybym miał coś zmienić, to może wyjechałbym o dwa tygodnie wcześniej, może wtedy miałbym lepszą pogodę na północy Włoch. Następnym razem również, na południu skierowałbym się w stronę Mesyny i dzięki temu zjechał bardziej na południe. Do tego może wydłużyłbym całą podróż o dodatkowy tydzień. Czuję bowiem delikatny niedosyt Toskanii i południa Włoch.

Ale poza tym wszystkim, to uważam tę podróż za jedną z bardziej udanych. Przywiozłem z niej całkiem sporo wina i oliwy. Ale przede wszystkim sporo pięknych zdjęć i wspomnień. Wszystkie te przeżycia starałem się zawrzeć w moim filmie z tej podróży. Jeśli więc macie jeszcze chwilkę to zapraszam to obejrzenia filmu.

Zobacz film z całej podróży:

FAQ – najczęstsze pytania

1. Czy Włochy kamperem poza sezonem to dobry pomysł?

Tak – spokojnie, taniej, ale wymaga elastyczności. Kempingi często zamknięte, ale widoki i brak tłumów to rekompensują.

2. Gdzie nocować kamperem?

Gdzie bądź. Kempingi nigdy nie były moim pierwszym wyborem, ale w miejscach turystycznych, gdzie jest ich sporo, brakuje parkingów dla kamperów. I tak jak w sezonie to nie problem, to poza sezonem zaczyna problemem być. Na szczęście Włochy to kraj całkiem nieźle przystosowany do kamperów, dlatego prawie zawsze znajdzie się jakieś miejsce postojowe dla kamperów, a jeśli nie to, to zwykły parking, albo parking przy restauracji. Jeżeli potrzebujemy tylko noclegu, to poza sezonem zwykłym parkingu nie powinno to być problemem.

3. Co z opłatami drogowymi?

Ja używam Bip&Go i uważam to za całkiem wygodne. Więcej szczegółów tutaj.

4. Jakie aplikacje pomagają w trasie?

Aplikacje, których używam w podróży opisałem tutaj.

The post Road Trip Kamperem przez 4 Pory Roku: 15 Dni w Italii od Alp po Apulię first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Ten film powstawał długo. Strasznie długo. Bo po drodze przeszkadzało nam wszystko, od choroby, przez święta, po inne życiowe rozwolnienia i spowolnienia. Ale w końcu się udało! Film jest gotowy, a my możemy zabrać Was w podróż po Fuerteventurze, już nie tylko słowem.

Po tygodniu na Lanzarote nadszedł czas na kolejną kanaryjską wyspę – Fuerteventurę! Prom przewiózł nas w zaledwie pół godziny, ale tak się zajęliśmy płynięciem, że nic z tej przeprawy nie nagraliśmy! Ale spokojnie, reszta wyspy trafiła na film i to prawie calutka.

Zaczęliśmy od plaż na północy wyspy i powoli przejeżdżaliśmy po południe, mając nadzieje, że nie pominiemy żadnego z piękny miejsc. Przedzierając się przez szutrowe drogi Fuerteventury kamper przechodził test zawieszenia, a my – wytrzymałości na wstrząsy.

Były wulkaniczne wiewiórki, były wydmy wyglądające jak gigantyczna kuweta, była dawna stolica – Betancuria. Ale przede wszystkim były plaże – dużo plaż! I to właśnie w poszukiwaniu tej najpiękniejszej zjechaliśmy wyspę wzdłuż i wszerz. Ale udało się, znaleźliśmy najpiękniejszą i w tym filmie wam ją pokażemy.

Do tego zaliczyliśmy kilka naprawdę niezapomnianych noclegów, a niektóre z nich również zamieściliśmy w filmie. Czy znaleźliśmy nasz mały raj na ziemi? Odpowiedź znajdziesz w filmie poniżej. Kliknij, oglądaj i wyrusz z nami na Fuerteventurę!

Jeśli wybieracie się również na Fuerte to oprócz filmu, który może pozytywnie was natchnie, możecie również sprawdzić naszą listę najpiękniejszych miejsca na Fuercie, większość z nich co prawda znajdziesz w filmie, ale nie wszystkie.

The post Kamperem na Kanary – trzeci film z podróży first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Święta coraz bliżej, a jak święta, to i prezenty. O dobry pomysł na prezent coraz trudniej. Zatem jeśli wiemy już, że osoba, którą zamierzamy obdarować, chętnie podróżuje na kemping, to mamy już jakiś punkt zaczepienia. I dla tych którzy ten punkt zaczepienia pragną wykorzystać powstał ten artykuł.

Podróżowanie kamperem to coś więcej niż hobby – to swego rodzaju styl życia pełen wolności, przygód i bliskości z naturą. Nic więc dziwnego, że miłośnicy kempingu często marzą o gadżetach i akcesoriach, które uczynią ich podróże jeszcze bardziej komfortowymi i niezapomnianymi. Postaram się dość obiektywnym okiem spojrzeć na przydatność podanych pomysłów. Postaram się również wrzucać tutaj dość proste pomysły – proste w realizacji – takie które nie będą wymagały dodatkowych pytań o rozmiar. Dlatego raczej nie będę się skupiał na elementach garderoby. Od czasu do czasu wrzucę też również komentarz czego nie kupować i dlaczego.

We wpisach postaram się podzielić produkty na kategorie według budżetu. Od najtańszych do 50 zł, tak mniej więcej około, bo ceny niestety potrafią się bardzo szybko zmieniać. Aż do tych całkiem drogich, bo może będziecie chcieli się z kimś złożyć na prezent dla jednej osoby.

Gotowi na inspiracje? To do roboty, spróbujmy znaleźć coś dla każdego!! Linki znajdziecie w tytułach, prowadzą one czasem do całej kategorii, czasem do poszczególnych produktów. Niektóre z tych produktów są niestety dostępne tylko na niemieckim Amazonie, dlatego tam prowadzą linki. Do tego nie polecam tutaj konkretnych produktów, a jedynie podrzucam pomysły na kategorie zakupów. Nie wszystkie z tych produktów testowałem, a jeżeli mam doświadczenia z jakimiś z nich to o tym piszę i to odsyłam w linkach do tych właśnie produktów. W przeciwnym razie pokazuje tylko kategorię produktu, lub przykładowe produkty, żeby unaocznić o co mi chodzi.

Prezenty do 50 zł.

1. Dziennik pokładowy – 20-60 zł

Sami zaczęliśmy prowadzić taki dziennik stosunkowo niedawno, ale pomysł bardzo nam się spodobał. Z jednej strony dlatego, że to coś fizycznego w czym możemy pisać, rysować a nawet przyklejać zdjęcia. Z drugiej strony dlatego, że taki dziennik w odróżnieniu od mediów społecznościowych może być bardziej intymny. Sami zdecydujemy przecież komu go pokażemy. Do tego to całkiem fajna pamiątka dla potomnych, a pisanie go sprawia nawet sporo frajdy. Do wyboru mamy między gotowymi zadrukowanymi dziennikami, które należy tylko wypełniać. Jak również dobry pomysłem może być ładnie oprawiony, na przykład w skórę notes, który będzie używany jako dziennik.

2. Książki podróżnicze – 25 – 65 zł

Tu pełna dowolność, co kto lubi. Takie książki mogą być dobrą inspiracją do podróży. Jeśli wiecie, że ktoś szykuje się do podróży w jakimś kierunku, albo dopiero o tym marzy, to książka przygodowa o tym właśnie miejscu, może być fajną motywacją. Najlepiej taka dobrze napisana i z dużą ilością zdjęć. W tym przypadku empik chyba będzie najlepszym kierunkiem, aczkolwiek małe lokalne księgarnie mogą być przygodą samą w sobie.

3. Przewodniki – 20 – 75 zł

Ten punkt to jakby kontynuacja poprzedniego. Tylko tym razem więcej faktów, a mniej opowieści. Jeśli wiecie, że obdarowywana osoba już ma wybrany kierunek i termin podróży już jest pewny, to myślę że lepszym pomysłem będzie dobry przewodnik. Najlepsze przewodniki są od Loneley Planet. Ale może być jakikolwiek.
Poza przewodnikami o jednym wybranym kierunku, są również takie inspirujące o różnych kierunkach. Takie jak te poniżej, które mi bardzo przypadły do gustu.

Dokąd pojechać i kiedy – Jest polska wersja tej książki, ale dotycząca całego świata niestety. Dla osób podróżujących kamperem, ciekawsza będzie wersja europejska, w linku niestety po niemiecku. Istnieje również wersja tylko dla Niemiec.

Dla osób niemieckojęzycznych mogę polecić również moją ulubioną serię przewodników dla kamperów Landyachting.

4. Mapy 20 – 50 zł

Obok przewodników przydatne mogą być również i mapy. Tak te w wersji papierowej wciąż mogą się przydać, szczególnie podróżując w miejsce gdzie ma zasięgu, albo Internet jest drogi.

5. Ręczniki szybkoschnące 25 – 75 zł

Lekkie i szybkoschnące idealne na wyjazdy i dobra też do kampera, bo… szybko schną. A wilgoć w kamperze to złoooo!!

6. Latarka/Czołówka od 20 zł

Latarka lub czołówka zawsze się przyda na kempingu. Więc nawet jeżeli ktoś już jedną ma, to druga nie zaszkodzi, ważne jest żeby ta czołówka, latarka była w miarę sensowna. Jasna, metalowa i dobrze jakby była ładowana przez USB, bo w kamperze wtedy łatwo będzie ją naładować

7. Lampka kempingowa 40 – 150 zł

Taka właśnie ładna stojąca świecąca wkoło. Na kempingu zawsze się przyda, żeby gdzieś powiesić albo postawić. Lampka kempingowa to również jedna z tych rzeczy z których zawsze można mieć dwie. Dla mnie znów istotnym będzie to by można ją było ładować przez USB, a jeżeli lampa miała by jeszcze wbudowane powerbank (jak ta) to już w ogóle super, można świecić i ładować telefon równocześnie. Tańsze opcje znajdziecie na Aliexpress, ale tam można trafić coś fajnego, ale również jakieś g….no.

8. Zestaw przypraw w miniaturowych słoiczkach 30 – 150 zł

W podróży również chcemy jeść smacznie, ale przyprawy są dla mnie również niejako synonimem podróży, gdyż zawsze najlepsze przyprawy były sprowadzane z różnych stron świata. Jeżeli chodzi o prezent to wybór jest ogromny. Od małych słoiczków w torbie, przez probówki z przyprawami, po większe słoiczki z magnesami.

Tutaj już co kto lubi, jeżeli podróżujecie głównie pieszo to dobry pomysłem będzie produkt z linku z tytułu. Jeżeli to mają być przyprawy do kampera, myślę ze lepiej sprawdzi coś takiego. Ale zawsze można zrobić tak jak ja i kupić zwykłe probówki i przymocować je gdzieś uchwytami do rur.

Ale może to Ty właśnie wróciłem z ciekawej podróży np. z Turcji albo Maroka i zgodnie z tym co pisałem w artykułach o tych krajach przywiozłeś sporo przypraw. Kup więc ładne słoiczki, ładną skrzyneczkę, wszystko pięknie zapakuj i masz oryginalny prezent.

9. Dekoracyjne światełka LED 45 – 100 zł

Do klimatycznego oświetlenia kampera i dookoła kampera. Niby trochę pierdoła, ale może się okazać całkiem przydatna. Takie delikatne źródło światła, które można podwiesić gdziekolwiek może dodać wieczorowi klimatu. Najlepiej jeśli zasilany jest przez USB bo wtedy można go podłączyć pod każdego powerbanka. Ale jeśli chodzi o formę takich światełek to wybór jest ogromny, w zależności od naszych upodobań. Ja osobiście mam tego świecącego węża, który już wielokrotnie mi się przydał, nawet na ostatnim żeglarskim urlopie używany był codziennie.

10. Plecak składany 30 – 70 zł

Wiecie no, taki plecak, który można złożyć do bardzo małego czegoś. Mam taki w kamperze i często mi się przydaje, bo zawsze jest, a zawsze jest bo zajmuje mało miejsca. Normalnego plecaka nie miałbym gdzie upchnąć, znaczy miałbym, ale szkoda byłoby mi miejsca na niego. A taki mały, leży w szafce, nie przeszkadza, a na zakupy czy mały trekking jest jak znalazł.

11. Ogrzewacz do rąk 20 – 150 zł

Jest sporo różnego rodzaju ogrzewaczy. Do rąk do stóp, do kieszeni. Chemiczne, które można naładować (Te z octanem sodu, można je wygotować w gorącej wodzie, a później znów użyć, grzeja około godzinę do dwóch), chemiczne jednorazowe (Te reagują z powietrzem, niestety są jednorazowe, ale potrafią grzać aż do 8 godzin, i są robione w formie wkładek do butów). Są też elektryczne, które są takimi większymi powerbankami, które rozładowują się grzejąc nam rączki.

Ale to co ostatni znalazłem jest dużo ładniejsze od tamtych. Chodzi o benzynowy ogrzewacz do rąk. Działa trochę jak zapalniczki benzynowe, jest wielorazowy, szybko się ładuje – wystarczy nalać benzyny, i bardzo ładnie wygląda. Jest to więc jakiś pomysł. A wybór też całkiem spory.

12. Organizery do szafek 25 – 150 zł

Używam ich żeby zaprowadzić porządek w szafkach w kamperze. Ciuchy zamiast bezpośrednio do szafek, najpierw segreguje w organizery a dopiero potem do szafek. Dzięki temu mam więcej porządku, nic się nie rozwala w czasie jazdy i wszystko łatwiej znaleźć. Używać ich możne również w walizkach, więc to całkiem praktyczna rzecz. Ja mam te, i całkiem dobrze mi się sprawują. Zauważyłem jednak, że na niemieckim Amazonie są tańsze niż na polskim, więc jeśli ktoś ma możliwość to zamówił bym w Niemczech.

13. Kubek turystyczny z motywem 40 – 60 zł

Ładny emaliowany kubek to dobry towarzysz do podróży wszelakich. Kwestia wyboru motywu leży już po waszej stronie. Takich kubeczków znajdziecie wiele w różnych sklepach, a jeżeli lubicie pobawić się z grafikami możecie zrobić swój niepowtarzalny kubek z własną spersonalizowaną grafiką. Taki prezent będzie czymś wyjątkowym. Bez problemu znajdziecie też firmę, która coś takiego wykona.

14. Wełniane skarpetki 20 -120 zł

Skarpetki to prezent, do którego trzeba dorosnąć. Dopiero człowiek doświadczony życiem potrafi docenić taki prezent, jak dobre wełniane skarpetki. Osobiście jestem fanem skarpetek z wełny z merynosa. I taki prezent zawsze mnie cieszy, bo nie ma nic gorszego niż przepocone śmierdzące skarpetki w których stopa marznie. A wełna nawet jak mokra to w niej ciepło, a skarpetki z merynosa tak szybko nie zaśmierdują. Polecam serdecznie. W linku przykładowy produkt.

15. Organizer na kable ok 30 zł

Mam dokładnie ten już od 6 lat i świetnie się sprawdza. Leży sobie w szafce w kamperze i zawsze wiem gdzie mam wszystkie kable. Kable się nie plączą i wszystko trzymam w porządeczku, super sprawa i nie droga. (DE)

16. Nerka na dokumenty 20- 60 zł

Używam na każdym wyjeździe, szczególnie tam gdzie nie chce pokazywać gdzie mam portfel. Może się przydać każdemu i jest niedroga, toteż dobry pomysł na prezent.

17. Poduszka podróżna 30 – 100 zł

Podobno niektórzy ich używają. Ja nigdy nie wiedziałem jak, ale za każdym razem gdy gdzieś lecę samolotem to mi jej brakuje i żałuję że sobie nie kupiłem. Na każdym lotniku kuszą mnie w sklepach, ale ich cena mnie odstrasza. Ale można ich używać przecież również w samochodzie, toteż czemu nie, może sobie kiedyś też kupie. Albo dostanę pod choinkę.

18. Globus dekoracyjny 30 – 200 zł

Od niedawna posiadam jeden, bardzo ładnie prezentuje się na półce. I chociaż nie ma on bardziej praktycznych zastosowań to ładnie wygląda.

Prezenty do 100 zł

19. Hamak turystyczny 50 – 150 zł

Mam jeden w kamperze. I co prawda rzadko kiedy znajdę miejsce, w którym mogę go rozwiesić, ale gdy już się uda to jest super. Hamaki są bardzo wygodne, a nie zajmują dużo miejsca to też do kampera super sprawa. Zawsze przecież może się przydać.

20. Przenośne palenisko ok 70 zł

To odkryłem w tym roku i całkiem mi się spodobało. To przenośny stojak na ognisko, dzięki czemu jesteśmy bardziej elastyczni w kwestii miejsca na ognisko. A po złożeniu jest bardzo lekkie i zajmuje mało miejsca. Ja kupiłem ten.

21. Kuchenka turystyczna 60 – 600 zł

Chodzi mi tu głównie o te kuchenki w formie walizki na małe butle butanowe. Są lekkie nie zajmują dużo miejsca i świetnie się sprawdzają gdziekolwiek. Nam towarzyszyła taka na Islandii i mieliśmy gorącą herbatę. Aktualnie w tym systemie możemy znaleźć niesamowite rzeczy od kuchenki (PL, DE), przez Grill (PL, DE) aż po ogrzewanie kempingowe (PL, DE), ale można też ze zwykłej kuchenki zrobić ogrzewanie za pomocą tego (PL, DE). A wszystko zasilane tymi samymi butlami butanowymi. (Wrzucam linki do polskiego i do niemieckiego Amazona bo różnice cen są duże)

22. Termos lub kubek termiczny 50- 150 zł

Tak wiem mało oryginalny prezent. Ale sam dostałem taki i jest super. W zasadzie to dla mnie do tej pory jedyny sensowny kubek termiczny. Trzyma całkiem spoko, jest szczelny i można go rozkręcić i dokładnie umyć, dzięki czemu nie śmierdzi. (DE)

23. Chusta typu Buff od 60 zł

Ja oczywiście preferuję tę z wełny merino, dlatego taką podlinkowuję, ale taki zwykłe też są super. Znajdziecie również innych firm pewnie trochę taniej. Mam takich chust z 5 różnych typów i w okresie jesienno-zimowym jedna towarzyszy mi każdego dnia. (DE)

A termos, no cóż, również zawsze się przyda, żeby schować gorącą kawę lub herbatę. A latem zimną wodę. To całkiem praktyczny prezent

24. Dobra apteczka pierwszej pomocy od 50 zł

Tutaj nic nie podlinkowuje bo sam ciągle szukam tej najlepszej. Ale jeżeli zależy nam na czyimś zdrowiu, to może warto mu sprezentować dobrą apteczkę. Szczególnie jeżeli wiem, że ten nie ma dobrej w swoim kamperze. Przepisy co prawda wymagają by w każdym pojeździe jedna była. Ale ten samochodowe nie są wystarczające na długą podróż. Dlatego dobrze wyposażyć swojego kampera w porządną apteczkę.

25. Dekoracyjne akcesoria do wnętrza 50 – 150 zł

poduszki, zasłonki lub dywaniki w stylu kempingowym, wszystko co sprawi że w kamperze będzie przytulniej. To zawsze bardzo ładny i udany prezent, chyba ze będzie tego za dużo.

26. Mapa na ścianę lub Mapa zdrapka 50- 600 zł

Idealne mapy dla podróżników, żeby oznaczać odwiedzone już miejsca. W opcji zdrapkowej po prostu zdrapujemy odwiedzony kraj, a kto odwiedzi Rosje ma dużo zdrapywania. Ja jestem bardziej fanem wersji z pinezkami. Tutaj mamy opcje zwykłego plakatu, albo czegoś trochę ładniejszego – mapy korkowej wydrukowanej na płótnie. Ostatnio sam taką nabyłem i jest przepiękna i świetnie się w nią wbija pinezki. Polecam szczególnie firmę Canvasscale bo to polska firma i mają bardzo jakościowe produkty. Ich produkty są dostępne na Amazonie ale u nich bezpośrednio jest taniej.

Prezenty do 500 zł

27. Aeropress 120 zł

Mam w kamperze i wychodzi z niego super kawa. Nie zajmuje dużo miejsca i jest lekki – idealny na kemping.

28. Powerbank 100 – 500 zł

To kolejna z tych rzeczy, które zawsze się każdemu przyda, a w podróży szczególnie. Dzisiejsze powerbanki są na tyle mocne, że można nimi zasilić nawet laptopa, dlatego to całkiem przydatna rzecz. Co jest ważne? ważne żeby właśnie miały sensowną moc, bo wtedy można zasilić tego laptopa. Czyli ile? Przynajmniej 60 W, ale najlepiej ponad 100W. Co jeszcze? Ważne żeby był jakieś dobrej firmy, która da na niego gwarancje i żeby charakteryzował się dużą ilością cykli. Ja mam powerbanka od firmy Anker i bardzo go sobie chwalę i ładuję nim wszystko, od komórki, przez tablet, laptopa aż po drona.

Ale są jeszcze inne ciekawe i przydatne powerbanki, bowiem te, które pomogą nam odpalić samochód takie jak te. Niestety osobiście nie mam czegoś takiego, dlatego nie wiem jaki będzie dobry, ale rzucam pomysł. W kamperze może się i taka rzecz przydać.

29. Zestaw naczyń kempingowych 100- 500 zł

To już dość trudny prezent. Po pierwsze, jeżeli ktoś już dłużej podróżuje, to pewnikiem ma już swoje naczynie. Chyba, że chce je wymienić albo dopiero zaczyna swoją podróż z kamperem i kompletuje sprzęt. Druga natomiast trudność polega na guście. Bo każdy lubi coś innego i możemy mieć trudność żeby wybrać takie naczynia, które będą pasować osobie obdarowywanej. Ja preferuje metalowe, bo nie lubię plastiku i swoje kupiłem w Ikei. Jako prezent kupiłbym tylko gdybym wiedział, że ktoś potrzebuje i wiedziałbym jak jaki.

30. Filtr do wody lub butelka z filtrem 100 – 350 zł

Ja posiadam tę butelkę od Lifestraw i sprawdza się dobrze. Są oczywiście tańsze, tylko z filtrem węglowym, ale uważam, że jeśli już inwestować w coś takiego to lepiej wziąć tę z dwustopniową filtracją. Zamiast butelki można wziąć sam filtr i też się świetnie sprawdzi. Natomiast dla bardziej wymagających podróżników lepszym rozwiązaniem może być filtr od firmy Katadyn.

31. Kompaktowy grill turystyczny 200 – 1000 zł

Jestem wielkim fanem rozwiązania które wprowadził Lotus Grill. Ten grill świetnie się sprawdza na kempingu przez jego kompaktową konstrukcje i brak dymu, do tego rozpalenie go zajmuje 5 minut. Niestety oryginalny Lotus Grill jest całkiem drogi, dlatego sam kupiłem sobie swego czasu zamiennik za połowę tej ceny. Niestety dziś już nie mogę go znaleźć, ale znalazłem opcje innych firm, niestety nie wiem na ile są dobre.

Ja miałem grill od firmy El Fuego i świetnie się sprawdza. Możecie natomiast sprawdzić ten lub ten. Jak zwykle w Niemczech trochę taniej. Swego czasu też Lidl miał w ofercie swoje grille działające na tej samej zasadzie, niestety na tę chwilę również nie mogę żadnego znaleźć.

32. Kelly Kettle 250 – 400 zł

Czyli samowar turystyczny. Albo taki trochę zwariowany czajnik turystyczny. Umożliwia szybkie zagotowanie wody z mało ilością paliwa. Raczej dla osób podróżujących pod namiot, aczkolwiek ja jeden mam w kamperze. (W Niemczech też jest)

33. Czujnik gazu 100 – 500 zł

Tu chodzi o bezpieczeństwo, dlatego jeżeli twój znajomy nie ma jeszcze czujnika gazu w kamperze to mu go kup. Ten podlinkowany mam w swoim kamperze i jestem z niego zadowolony. Poza wykrywaniem gazu oraz tlenku węgla, wykrywa również gazy usypiające. Ale w Internecie na pewno znajdziecie wiele innych, tańszych opcji.

34. Panel solarny 150– 400 zł

Swego czasu cieszyłem się z powerbanka z panelem solarnym, ale po latach stwierdzam, że nie jest to rozwiązanie optymalne. Głównie z powodu, że zostawiając go na słońcu taki powerbank bardzo się grzeje, co zmniejsza jego żywotność. Dlatego teraz stwierdzam, że rozwiązanie z modułem solarnym osobno i z miarę długim kablem, tak żeby powerbanka schować gdzieś w cieniu, jest rozwiązaniem lepszym.

Niestety jednak nie znalazłem jeszcze dobrego modułu, dlatego podlinkowuję tylko przykładowy. Jedyną uwagą jaką dodam jest to, że 20 W to absolutne minimum jeżeli chodzi o moc takiego modułu. I nawet to 20 W wydaje się śmiesznie mało, więc lepiej poszukać czegoś o mocy przynajmniej 50 W. Duży wybór jest na Aliexpress, ale nie wiem jak z jakością, ja się przejechałem na tym co kupiłem, dlatego w tym przypadku nie chce nic polecać.

35. Drukarka do zdjęć 260 – 600 zł

Modne stają się teraz aparaty typu Polaroid / Instax. Ja nie jestem fanem tego rozwiązania z dwóch powodów. Po pierwsze jakość i trwałość tych zdjęć jest niska. Po drugie te aparaty są duże, niewygodne i fotograficznie mają małe możliwości. W porównaniu do aparatów w naszych smartphonach, to te aparaty natychmiastowe są słabe. Dlatego moim rozwiązaniem jest fotografować smartphonem i drukować na przenośnych drukareczkach.

Taka drukareczka jest dużo mniejsza niż Polaroid, a jeżeli kupimy w technologii termosublimacji, to trwałość tych zdjęć będzie dużo lepsza. Do tego zdjęcia przed wywołaniem możemy obejrzeć, poprawić, wykadrować, a następnie bezpośrednio ze Smartphona wydrukować. A do tego, zawsze możemy zwiększyć jakość zdjęć wymieniając smartphona na nowszy. (link u góry tylko przykładowy)

A teraz trochę sam sobie zaprzeczę. Owszem są malutkie drukareczki które mieszczą się w kieszeni, jak ta (DE). Ale ja chciałem drukować trochę większe zdjęcia, dlatego kupiłem sobie tę (DE) i jest świetna.

Dobra, ale po co mi w ogóle taka drukarka? Żeby drukować zdjęcia do dziennika pokładowego!!!

36. Multitool 140 – 800 zł

Uniwersalne narzędzie przydatne w każdej podróży. Najbardziej polecam te od Leatherman, mają 25 lat gwarancji i są na prawdę dobrej jakości. Kosztują trochę więcej, ale warto dopłacić. (DE)

37. Mały odkurzacz przenośny 160 – 400 zł

Do kampera bardzo przydatny, ważne żeby nie zajmował dużo miejsca i dał się ładować przez USB albo 12 V. Wtedy będzie to idealny odkurzacz do kampera. A po co taki? W kamperze jest sporo ciasnych zaułków do których trudno się dostać miotłą, dlatego taki odkurzacz to całkiem przydatny prezent.

38. Przenośny dysk twardy 200- 500 zł

Jeżeli obdarowywany oprócz podróżowania, również fotografuje lub/i filmuje, taki przenośny dysk twardy na pewno mu się przyda. Opcji jest sporo, ja używam dysków M2 bo zajmują mniej miejsca, ale SSD również się dobrze sprawdzą.

39. Voucher na podróż albo przeżycie od 50 zł

Jeżeli nic nie znalazłeś jest jeszcze taka opcja. Opcja w której jest wiele opcji. Jak już pisałem tutaj, zbieranie doświadczeń to najlepsza inwestycja w życiu. Dlatego zamiast kupować coś materialnego, możesz podarować komuś ciekawe doświadczenie. Przecież podróżnicy to właśnie robią – zbierają doświadczenia z każdą kolejną podróżą. Takie prezenty pozostają w pamięci na długie lata, dlatego ten punkt również musiał się tu znaleźć.

The post 39 Pomysłów na Prezent dla Miłośników kempingu first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Norwegia to świetny kierunek, w który możecie skierować swojego kampera. Piękne, kręte drogi z niesamowitymi widokami, fiordy, przepiękne szczyty górskie i nieskazitelna natura. A do tego naprawdę wiele możliwości, by spędzić nocleg na dziko. Gdyby jeszcze ceny były niższe, to byłby to prawdziwy raj.

Podróż kamperem do Norwegii to niestety również daleka podróż. Niestety jadąc z Polski trzeba się nastawić na wielogodzinną, często nudną jazdę. Z tego też powodu, planując podróż do Norwegii, trzeba przygotować nie tylko sporo pieniędzy, ale i sporo czasu. Dlatego, żeby w tym planowaniu wam pomóc, przychodzę z moimi 10 radami, lub też błędami, które ja popełniłem, żebyście wy już nie musieli.

1. Ogranicz liczbę punktów do odwiedzenia

Podróżując po Norwegii kamperem, przygotuj się na zwolnienie tempa. Nie chodzi tylko o ciągłe ograniczenia prędkości, nawet do 60 – 70 km/h na dłużysz odcinkach. Również jakość dróg nie pozwala na szybkie podróżowanie. Drogi są wąskie, często nierówne i bardzo często bardzo kręte. Do tego widoki są niesamowite, więc często będziecie chcieli zatrzymywać się na robienie zdjęć. Dlatego, żeby nie spędzić całego urlopu za kierownicą, zoptymalizuj trasę. Może usuń parę punktów.

Jadąc kamperem, do czasu przybycia, który podawały mapy Google, musiałem zawsze trochę dodać. Co w sumie mnie bardzo denerwowało, bo przyzwyczajony jestem do przyjeżdżania szybciej niż pokazuje Google. Niestety przez to, moja podróż po Norwegii była bardzo samochodowa. Ale samo narzędzie map Googla, będzie w planowaniu bardzo pomocne, weź jednak pod uwagę, że nie dojedziesz szybciej niż pokazują mapy, nawet dodaj sobie takie 15% czasu więcej.

2. Przygotuj się zmienne warunki pogodowe

Norwegia jest znana ze swojej zmienności pogodowej. Nawet podróżując latem deszcze i mgły będą dość częste, szczególnie na wybrzeżu. Spakuj więc ciuchy na ciepłe i na zimne dni, a także zadbaj o odpowiednie wyposażenie kampera. Ogrzewanie może okazać się konieczne nawet podczas letniej wyprawy, zwłaszcza w wyższych partiach gór lub w okolicach fiordów, gdzie wieczory bywają bardzo chłodne. A tu pojawia się już znajomy z innych krajów problem z gazem. Dwie butle gazowe 11 kg w zupełności powinny wystarczyć na dwutygodniową wyprawą. Mi się chyba udało zużyć jakieś 14 kg gazu przez dwa tygodnie.

3. Hamuj silnikiem

Norweskie drogi, zwłaszcza te w rejonach górskich, są pełne stromych podjazdów i zjazdów. Jadąc tak ciężkim samochodem jak kamper, należy więc szczególnie uważać korzystając z hamulców. Można je bowiem bardzo szybko przegrzać. Dlatego świetnie przyda się tutaj technika hamowania silnikiem. Pozwoli nam nie tylko oszczędzić hamulce, ale również i paliwo. A do tego pozwala lepiej panować nad samochodem na zjazdach. Hamując hamulcem dużo łatwiej wpaść w poślizg niż hamując silnikiem. I nie martw się, że będzie jechał w dół bardzo powoli. Lepiej powoli niż za szybko i wypaść na zakręcie.

4. Rozważ zakup Autopass

Norwegia pobiera opłaty drogowe elektronicznie. Mamy kilka opcji, albo nie rejestrować się wcale, a następnie dostać duży rachunek do domu. Albo zarejestrować się podać klasę pojazdu i dostać trochę mniejszy rachunek. Albo rozważyć opcje Chipa Autopass. W tym ostatnim też mamy kilka opcji, ja używałem Brobizz. Jego główną zaletą było to, że działał nie tylko w Norwegii, ale również i Danii. Dzięki czemu opłaciłem nim przejazd przez Wielki Bełt oraz przez most na Sundem. A do tego płacenie za norweskie autostrady i promy sprowadzało się do ze skanowania Chipa na wjeździe i rachunek automatycznie pojawiał się w aplikacji.

5. Rozważ opcję promu w drodze do Norwegii

To, że w samej Norwegii promy są nieodłączną częścią podróżowania, jest już pewnie dla Ciebie jasne. Nie jest to również jakiś duży pomysł, bo większość z nich pływa całkiem często i rozliczysz je Brobizzem. Więc są one całkiem dobrze zintegrowaną częścią drogi. Ale w drodze do Norwegii również możesz rozważyć opcję promową do czego całkiem gorąco Cię zachęcam.

Sam byłem całkiem sceptyczny, bo przecież chciałem zobaczyć te dwa wielkie mosty i zobaczyć kawałek Szwecji. Ale jadąc przez Szwecje stwierdziłem, że z tej autostrady to w sumie niewiele widać, Dania też jest całkiem płaska, więc jadąc po prostu autostradą dużo się nie zobaczy.

Most nad Sundem i Most przez wielki Bełt, jasne super sprawa żeby zobaczyć, ale jeśli myślisz że za prom trzeba płacić a tak to sobie pojadę i zapłacę “tylko” za paliwo to się mylisz bo przejazd przez oba te mosty również jest płatny. A do tego spalisz całkiem sporo paliwa jadąc przez Szwecje.

Dlatego w drodze powrotnej zdecydowaliśmy się na prom z Kristiansand do Dani. Prom płynął niespełna 4 godziny, a nam zaoszczędził 6 godzin jazdy.

6. Przestrzegaj ograniczeń prędkości

Mandaty w Norwegii są bardzo drogie, a do tego roi się od fotoradarów. Co prawda nie jest to Szwajcaria, ale i i tak jest ich całkiem sporo. Do tego norweskie drogie zupełnie nie zapraszają do szybkiej jazdy, dlatego po co? Lepiej jeździć powoli i rozkoszować się krajobrazami. Szczególnie na zjazdach, lepiej powolutku.

7. Zrób zapasy przed podróżą

Nie tylko przez wysokie ceny w Norwegii warto zrobić większe zapasy przed wyjazdem. Ale również dlatego, że podczas naszej podróży często dojedziemy na piękne odludzia, gdzie o sklep będzie trudno. Dlatego dobrze mieć odpowiednią ilość jedzenia, żeby zaoszczędzić pieniądz i nie umrzeć z głodu. Tylko pamiętajcie, że Norwegia nie jest w Unii, więc obowiązują mniejsze limity na przewóz alkoholu przez granicę.

8. Opony całoroczne?

Warunki na norweskich drogach mogą być trudne, zwłaszcza jeśli podróżujesz na północ lub planujesz jazdę po górzystych terenach. Nawet jeżeli wybierasz się w podróż późną wiosną lub wczesną jesienią, możesz spotkać się ze śniegiem. Ba, nawet latem możesz go spotkać. Dlatego warto mieć dobre opony. Jeśli więc masz już zużyte opony letnie, to rozważ montaż całorocznych. Mogą sprawdzić się lepiej w trudnej pogodzie niż wyjeżdżone już letnie opony.

9. Wykup Assistance

Wybierając się do Norwegii sprawdź czy twoje ubezpieczenie Assistance obejmuje ten kraj. Jak już pisałem, Norwegia nie jest w Unii, więc warto to sprawdzić przed wyjazdem. Ponieważ w razie awarii, pomoc drogowa w Norwegii może Cię sporo kosztować. Szczególnie w przypadku tak dużego i ciężkiego samochodu jak auto kempingowe, a jak wiemy awarie się zdarzają.

10. Nocuj na dziko, ale stosuj się do zasad

W Norwegii wolno nocować na dziko, trzeba się jednak stosować do tutejszych przepisów. Nie wolno tego robić w pobliżu zabudowań, ale najlepiej sprawdzić aktualne przepisy przed wyjazdem. Nawet jeżeli nie chcecie na dziko, to bez trudu znajdziecie dużo miejsc postojowy dla kamperów. Znajdziecie niestety również i takie, na których nocowanie jest zabronione. Dlatego warto zwracać uwagę na znaki, bo jak już pisałem, mandaty są drogie.

Podsumowanie

Podróż kamperem po Norwegii to niesamowite doświadczenie, pełna spektakularnych krajobrazów i niezapomnianych doświadczeń. Do tego to czyste powietrze i dzika natura. Ten kraj jest jednym z tych, które aż się proszą by odwiedzić je kamperem. Dlatego nie czekaj dłużej, jedź. Ja czekałem zdecydowanie za długo, a po lekturze tego wpisu, wiesz już na co uważać. Tak więc, szerokiej drogi!

The post 10 Praktycznych Porad na Wyprawę Kamperem do Norwegii first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Podróżowanie kamperem to doskonały sposób na odkrywanie nowych miejsc, cieszenie się wolnością i bliskością natury. To również okazja, by poznać nowych ludzi i na jakiś czas zmienić sąsiadów. Dobrze byłoby nie narobić sobie wrogów, a także nie przeszkadzać innym kamperowiczom.

Wszyscy jedziemy na urlop, chcąc spędzić go miło i spokojnie. Szanujmy się więc wzajemnie i miejmy na uwadze również inne osoby korzystające z kempingów czy miejsc postojowych. Tych korzystających aktualnie, ale również i tych którzy będą korzystać z tych miejsc w przyszłości. Dlatego właśnie przychodzę z 10 punktami dotyczącymi dobrego wychowania w kamperze. W skrócie? Nie bądźmy burakami!!

1. Nie zostawiaj śmieci w miejscach nieprzeznaczonych do tego

Pierwszym i najważniejszym, ale też chyba najbardziej wkurzającym punktem są śmieci. Jest jeden z głównych powodów, dla których coraz więcej miejsc opatrzonych jest zakazem postoju dla kamperów – pozostawianie po sobie śmieci. Serio, tak trudno jest zabrać ze sobą ten worek czy dwa i wyrzucić do najbliższego śmietnika po drodze? Przecież nie musisz tego targać na własnych plecach! Poza tym nie ma chyba nic gorszego niż przyjazd na miejsce na którym leżą hałdy śmierdzących śmieci. O petach też mówię drodzy palacze! Zaopatrzcie się w popielniczkę! Skoro stać was na papierosy, to i na popielniczkę powinno.

Miejmy więc na uwadze nie tylko dobro przyrody, ale i innych podróżnych i sprzątajmy po sobie. Wyrzucajmy śmieci do przeznaczonych do tego kontenerów, a nie zostawiajmy ich gdziekolwiek. W przeciwnym razie coraz więcej miejsc będzie opatrzonych zakazem postoju dla kamperów. I zupełnie mnie to nie dziwi, bo kto chciałby gościć świnie, które zostawiają po sobie chlew?

2. Nie parkuj kampera w miejscach niedozwolonych

Parkowanie to kolejny problem. Kampery to jednak samochody znacznych rozmiarów i o stosunkowo ograniczonych zdolnościach manewrowania. Dlatego często tam gdzie osobówka się zmieści, kamper już niekoniecznie. Dlatego parkując pamiętajmy o tym, by inni użytkownicy samochodów kempingowych również mogli skorzystać z przejazdu. Nie parkujmy więc w miejscach do tego się nie nadających i nie blokujmy przejazdu. Nawet jeśli Ty zmieściłbyś się swoim kamperem, to pamiętaj, że ktoś może mieć większego. Kampera oczywiście!!

Najgłupsze pomysły to parkowanie na wjeździe, uniemożliwiając wjazd lub wyjazd innym. Pozostawianie samochodu częściowo na jezdni blokując przejazd. Parkowanie w miejscu przeznaczonym do spustu wody szarej. Albo parkowanie na dwóch miejscach na raz. To jest szczególnie irytujące, bo zmieściłyby się dwa kampery, a tak nocować może tylko jeden, bo przecież trzeba sobie zostawić miejsce na markizę. Tylko, że nie na każdym miejscu postojowym miejsce na markizę jest przewidziane. Z tego powodu, że nie zawsze na wysuwanie piekarni i wystawianie krzesełek kempingowych jest zezwolone. Dlatego jeśli miejsca są wyraźnie oznaczone, to trzymajmy się tych oznaczeń, nawet jeśli są ciasne.

3. Pozdrawiajmy się na kempingach

Krótkie “Dzień Dobry” nic nie kosztuje, a pożyczyć sobie miłego dnia, to zawsze dobry pomysł. Dobrych życzeń nigdy za wiele. Jeśli więc przybywamy na kemping, lub miejsce postoju to pozdrówmy sąsiadów. Będzie milej nam i sąsiadom również. Ja wiem, że w Polsce mówienie sobie “Dzień Dobry” wychodzi z mody, ale w krajach zachodnich jeszcze nie. Dlatego pozdrawiajmy się, życzmy sobie dobrego dnia, a może nawiążemy jakieś ciekawe znajomości?

4. Nie myj kampera na placu

Chyba, że na kempingu jest do tego specjalnie wyznaczone miejsce. Ale na parceli kamperów nie myjemy i chyba nie muszę pisać dlaczego? No odrobinka kultury, nie wszyscy wokół chcą wąchać, słuchać i czuć myjkę samochodową, a do tego chodzić po mokrej trawie na kempingu. Nie myjemy i już.

5. Nie zakłócaj ciszy głośną muzyką i innymi głośnymi rzeczami też nie.

Na kemping przyjeżdżamy żeby odpocząć i zrelaksować się w pięknych okolicznościach przyrody. Głośna muzyka przeszkadza i nie ważna jaka to muzyka. Chociaż najczęściej Ci co głośno słuchają muzyki, to słuchają jakiegoś badziewia. Nie zmuszaj innych do słuchania swojej muzyki. Jeżeli naprawdę nie wytrzymasz bez porządnego bitu, to zainwestuj w słuchawki i słuchaj dowoli. Ale nie ograniczaj innym wolności do ciszy.

6. Nie spuszczaj szarej wody byle gdzie

Szara woda, czyli woda z prysznica czy zlewu, nie jest czysta i nie należy wylewać jej na trawę. Na każdym kempingu istnieją specjalnie do tego przewidziane punkty i tam należy się udać ze swoją szarą wodą. Wylewanie jej byle gdzie to nie tylko brak kultury, ale również zanieczyszczanie przyrody. Nie bądź leniem i spuszczaj swoją szarą wodę tam gdzie należy.

7. Nie płucz zbiornika toalety wężem do świeżej wody

Tu chodzi o zwykłą higienę, chciałbyś tankować wodę pitną wężem, który ktoś wcześniej wkładał do swojej toalety? Myślę, że nie i ja również nie chce. Dlatego nie wkładaj węża od świeżej wody do kasetki toaletowej. To chyba logiczne, a jednak wciąż widuję osoby które tego nie rozumieją. Jeśli bardzo Ci na tym zależy, żeby tankować wodę wężem z kibla, to weź swojego węża i wkładaj go sobie gdzie chcesz.

8. Ogranicz jeżdżenie po polu kempingowym do minimum

Co prawda o ciszy już było, ale jest coś gorszego. Hałas i kurz. Dlatego jeżdżenie kamperem po polu kempingowy ogranicz do minimum, bo my wszyscy chcemy tak wypocząć, a nie wdychać spaliny i kurz. Do tego jeśli jedziesz, bo musisz, to ogranicz również prędkość. Bo jazda szybko po kempingu to nie tylko wzniecanie więcej kurzu, ale również i brak szacunku dla życia wszystkich na polu, a w szczególności dzieci. Nie chcesz przejechać przecież dziecka kamperem!

9. Załatwianie potrzeb fizjologicznych na zewnątrz

To raczej dotyczy głównie panów i szczególnie gdy jest już ciemno. Najczęściej późniejszym wieczorem, gdy poziom imprezy wzrasta już powyżej jednego promila, a droga do sanitariatów staje się niezwykle długa. Wtedy to pojawia się myśl, żeby nie iść tam daleko, ale pod najbliższy krzaczek. Nie rób tego proszę, bo w tym stanie z celnością również robi się kiepsko, a także z szeroko rozumianą zdolnością pojmowania. I wtedy może się okazać, że ten krzaczek to namiot sąsiada. Dlatego jeśli już wiesz, że nie dojdziesz, to skorzystaj z toalety w swoim kamperze lub przyczepie.

10. Nie zajmuj dwóch miejsc

Co prawda o parkowaniu już było i może to małe powtórzenie ale myślę że ważne. Jeżeli są jasno wyznaczone parcele, to trzymaj się swoich granic. Pamiętasz kolorowanki za dzieciaka? Miały one nas nauczyć na całe życie pewnej niesamowicie istotnej rzeczy. Mianowicie, by nie wychodzić za linie!

A co jeżeli parcele nie są wyznaczone? To wtedy parkując miej na uwadze nie tylko własną przestrzeń życiową, ale również umożliwienie zaparkowania innym. Tym którzy po długiej trasie, muszą jeszcze godzinami szukać miejsca na nocleg.

Na zakończenie

Kemping to wspaniały sposób na spędzenie wolnego czasu i wyrwanie się ze stresu dnia codziennego. Nie psujmy więc sobie tego czasu na wzajem i dajmy sobie na wzajem żyć. Bądźmy dla siebie mili, przecież wszyscy przyjechaliśmy tu w tym samym celu – żeby odpocząć, a nie po to by się nawzajem wkurzać.

Ja wiem, że każdy z nas wyrywa się ze swojego stresu i każdy ma go strasznie dużo na co dzień. A w szczególności Ty, drogi czytelniku, i ja również, my mamy przecież najgorzej. Co tam inni mogą wiedzieć o ciężkości życia, my mamy przecież dużo ciężej. To nie przelewajmy tego na siebie nawzajem. Na kempingu zapomnijmy o codzienności i skupmy się z całych sił na odpoczynku. Pozdrawiam

The post Kempingowy Savoir-Vivre w 10 Krokach first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Kogo przekonać? Kogokolwiek, siebie, męża, dziewczynę, narzeczoną… Będzie to taki cykl artykułów, które piszę dla siebie, jak i notatka z ostatnio przeczytanych książek i wysłuchanych podcastów. A skoro już to napisałem, to się tym podzielę, bo czemu nie? Może ktoś będzie miał lepsze pomysły, albo naprostuje to, co tu napisałem.

Ten artykuł piszę po lekturze książki “Śmierć z zerem na koncie”, którą napisał Bill Perkins. Książka, którą serdecznie mogę polecić, pisana jest co prawda pod realia rynku amerykańskiego, ale my również możemy w niej znaleźć parę ciekawych uwag. Ale więcej o niej może jeszcze napiszę, a tym czasem przejdźmy do tych najważniejszych punktów.

1. Doświadczenia

Odwieczne pytanie: mieć czy być? Odpowiedź: być i mieć dobre wspomnienia. Oczywiście, pod punkt doświadczenia można podciągnąć wszystko. Bo kupując nowy samochód zawsze możemy sobie powiedzieć, że chcemy doświadczyć nowego samochodu. Ale jak się głębiej zastanowimy to każdy będzie wiedział, że raczej chodzi o doświadczenia czyli przeżycia, coś co potem będziemy wspominać. Czyli co?

Czyli dla mnie podróże, zachód słońca na plaży lub zjazd na nartach. Dla innych może koncert, spacer po jesiennym lesie, dobry film w starym kinie, czy koncert w filharmonii. Wszystko co zaprocentuje świetnym wspomnieniami, które będziemy mogli z uśmiechem na twarzy przywołać lub z łezką w oku opowiedzieć. Doświadczenia, które nas ubogacą i rozwiną. Na to zdecydowanie warto wydawać pieniądze.

2. Czas wolny

Może to dziwnie brzmi, bo jak wydać pieniądze na czas wolny. Otóż, żeby ten czas wolny mieć! Bo, żeby móc zbierać doświadczenia potrzebne są dwie rzeczy, jedną z nich jest czas, a o drugiej później. Żeby coś przeżyć, trzeba mieć kiedy to przeżyć. Więc może masz jakieś zadania lub obowiązki, które nie należą do przyjemnych, ani rozwijających, a musisz poświęcać na nie swój czas? Może warto takie zadania zdelegować lub zautomatyzować. I na takie rzeczy warto czasem wydać pieniądze.

Dla mnie takim przykładem było wieszanie prania, zawsze miałem wrażenie że zajmuje to wieki, a przyjemne to nie było wcale. Kupiłem więc suszarkę do prania, której to zadanie deleguję. Tak, mam takiego małego, elektronicznego niewolnika w domu. Teraz moje suszenie prania sprowadza się do wyjęcia mokrego z jednego bębna i włożenia do drugiego bębna, a potem wyjęcia suchego. Nie muszę tracić czasu na wieszanie, stojąca suszarka nie zajmuje miejsca w salonie, a pranie jest zawsze dosuszone. Same pozytywy.

Jakie obowiązki można jeszcze zautomatyzować? Dzisiaj jest tego wiele i można to zrobić na prawdę tanio. Odkurzanie – Odkurzacz robot. Zmywanie – zmywarka. Sprzątanie – sprzątaczka. Jazda do pracy – Homeoffice.

3. Zdrowie

Oto druga rzecz, której potrzeba by cieszyć się nowymi doświadczeniami – Zdrowie. Gdy zdrowia nam zabraknie, to nie będzie podróży, koncertów, czy pięknych spacerów. Dlatego może warto zadbać o nie zawczasu i nie żałować pieniędzy na nie. Szczególnie, że im bardziej zadbamy za młodu, tym lepiej będzie na starość. A starzejemy się wszyscy bez wyjątku.

Od mniej więcej 30 roku życia nasz poziom sprawności będzie powoli spadał. Najpierw nieznacznie, ale później coraz szybciej. Dlatego na im wyższym poziomie będzie nasza sprawność tym dłużej będziemy mogli się nią cieszyć. Może warto więc wydać trochę pieniędzy na siłownie  lub buty do biegania. Może warto zrezygnować z alkoholu czy papierosów, a te pieniądze wydać na saunę czy basen. A może kurs radzenia sobie ze stresem? Tak przechodzimy do następnego punktu.

4. Edukacja i rozwój osobisty

Dobra książka, kurs, czy nawet szkolenie, albo po prostu jakiś artykuł, który nam powie na co wydawać pieniądze. Aczkolwiek to ostatnie to jest za darmo, trzeba tylko zainwestować odrobinę czasu. To wszystko może sprawić, że będzie nam się żyło lepiej, bo lepiej się ukierunkujemy, może znajdziemy jakieś hobby, albo nauczymy się coś robić lepiej. Może dowiemy się jak delegować zadania, żeby mieć więcej czasu, albo nauczymy się jaką dietę trzymać, by mieć więcej energii.

Więcej wiedzy, to również większa pewność siebie, a to jest bardzo cenne w życiu. Im więcej wiedzy, ty mniej sytuacji w życiu może nas zaskoczyć, aczkolwiek życie zawsze znajdzie na to sposoby. Nie mniej edukacja to kolejny, ważny punkt który może sprawić, że nasze życie stanie się lepsze.

5. Pasja i hobby

Rozwiajanie swoich pasji i spędzanie czasu na realizowaniu swojego hobby ma realny wpływ na obniżenie stresu i może zabezpieczyć nas przed wypaleniem zawodowym. Tym samym zdecydowanie podnosi poziom naszego szczęścia. Dobrze by były gdyby ta pasja była w jakiś sposób rozwijająca i wymagająca od nas nowych umiejętności, dzięki czemu może kiedyś przyniesie również realne zyski pienieżne. Inwestowanie zatem w hobby to inwestowanie w szczęście.

6. Relacje międzyludzkie

Samotność zwiększa ryzyko depresji, ale również i pogarsza nasze zdolności intelektualne i emocjonalne, czym zwiększa ryzyko demencji. Unikajmy więc samotności by przed tymi wszystkimi złymi skutkami się ustrzec. Inwestujmy więc pieniądze i czas w pielęgnowanie relacji z innymi ludźmi. Spędzajmy razem czas, czy to w restauracji czy na spacerze, czy nawet przy planszówce w domu. Uważajmy jednak przy tym by spędzać czas z ludźmi, z którymi kontakt faktycznie nas ubogaca, a nie wysysa z nas energie i powoduje więcej złego niż dobrego. Pamiętajcie, jesteśmy sumą naszych pięciu najbliższych znajomych.

7. Dom i komfort życia

Czy można się dobrze czuć w złym otoczeniu? Zdecydowanie nie, dlatego to miejsce w którym spędzamy najwięcej czasu, to do którego codziennie wracamy, by się zrelaksować i nabrać energii na następny dzień, powinno być nie tylko przyjazne ale i komfortowe. Inwestycja w przestrzeń życiową to bezpośrednia inwestycja w nasze szczęście.

Wygodny materac zdecydowanie poprawi komfort snu, a to wpłynie bezpośrednio na nasze samopoczucie. Jasne czyste ściany będą nas wprawiać w lepszy nastrój, a wygodne meble umożliwią nam efektywniej spędzać czas. Nie zapominajmy jednak, że dom, to nie tylko meble, ale prawdziwy dom to również ludzie, którzy w nim mieszkają. Nie wystarczy więc zainwestować weń trochę pieniędzy, ale również potrzebny będzie czas i dużo miłości.

9. Oszczędności i bezpieczeństwo finansowe

Bezpieczeństwo finansowe to spokojniejsza głowa. Dlatego dobrze jest część zarobionych pieniędzy odkładać na a.) Przyszłość, b.) Czarną godzinę. Da nam to odrobinę mniej obaw, więcej spokoju. I taką trochę pewność, że damy sobie radę. A to wszystko znacząco wpłynie na poziom naszego szczęścia. Jeśli jednak spokoju i bezpieczeństwa nam mało, zawsze możemy dodatkowo wykupić jakieś ubezpieczenie, ale to punkt nie o tym.

Inwestując pieniądze w oszczędności, zwiększamy poziom naszego szczęścia, ważne jest jednak by inwestować odpowiednią kwotę. Nie za mało, bo wtedy z bezpieczeństwa nici. Ale też nie za dużo, bo wtedy pozbawiamy się części przeżyć i doświadczeń. Pomocna w znalezieniu tego właśnie optimum, może okazać się książka o której wspomniałem na początku, “Śmierć z zerem na koncie”.

10. Charytatywność i pomoc innym

Karma wraca, powiedział kot zrzygawszy się na dywan. A tak serio, to naprawdę dobro wraca. Okazujmy więc dobro innym, a i nam będzie okazane. Przeróżne badania wskazały, że ludzie angażujący się w pomoc innym są szczęśliwsi i charakteryzują się lepszym zdrowiem psychicznym.

Jak to działa? W sumie nie do końca wiadomo, może skupianie się na cudzych problemach powoduje, że zapominamy o własnych? A może widząc problemy innych, nasze zaczynają się wydawać mniejsze? Nie wiem, gdzieś kiedyś o tym czytałem i wiem, że nie brzmi to profesjonalnie, ale nie próbuję Cię tu przekonać do jakieś teorii spiskowej, tylko do czegoś dobrego. Róbmy więc dobre rzeczy, a będzie i nam dobrze.

Podsumowanie

Mieć czy być? Być i mieć wspomnienia, drogocenne i wieczne. Bo przecież pieniądze szczęścia nie dają. No same pieniądze nie, ale dobrze użyte mogą nas do tego szczęścia zbliżyć. Tak samo jak źle użyte mogą nas od tego szczęscia niestety oddalić. Uważajmy więc na to, na co wydajemy pieniądze. Pamiętajmy też, że szczęścia się nie da kupić. Można je jedynie zbudować w skutek dobrze przemyślanych i przeprowadzonych operacji. Ale to zawsze jest pewna długotrwała praca, którą trzeba wykonać, a nie jednorazowy akt.

Z drugiej strony wszystko zależy również od tego jak to szczęście definiujemy. Bo jeżeli masz złą definicje szczęścia, to możesz nigdy tego szczęścia nie osiągnąć, tylko dlatego, bo szukasz nie tego. Zastanów się więc czym dla Ciebie jest szczęście i jak je definiujesz. Bo nie ma jednej definicji dla każdego.

Nie zgadzasz się z którymś z punktów? A może uważasz, że czegoś tu brakuje? Daj mi znać w komentarzach, chętnie coś tu zmienię. Chętnie dowiem się czegoś nowego.

The post Jak kupić szczęście? first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Z dumą oraz lekką obawą, spieszę z informacją, że udało mi się zmontować drugą część filmu, z serii o naszej podróży kamperem po Wyspach Kanaryjskich. Tak, wiem, zajęło mi to trochę czasu, ale sezon wakacyjny to również dużo pracy w… pracy. Dlatego na montaż nie zostało już wiele wolnego czasu. Ale w końcu powstał!! I wiem, że w takim tempie to ostatni film z tej serii skończę w 2026, ale postaram się, żeby tak nie było. A oto on:

Co zobaczycie w tej części naszej podróży?

Na Lanzarote spędziliśmy niespełna tydzień. Była to jedna ósma naszego dwumiesięcznego urlopu. Pełni sił i energii – jeszcze, skupiliśmy się na eksplorowaniu wyspy i odkrywaniu najpiękniejszych jej zakątków. Każdego więc dnia odwiedzaliśmy inne miejsce, nie pozostawiając sobie wiele czasu na odpoczynek. A ponieważ wyspa ma co pokazać, to miejsc do zwiedzania nam nie brakowało. A oto w skrócie co zobaczycie w filmie.

Plaże Lanzarote

Już pierwszą noc spędziliśmy przy pięknej plaży Famara – jednej z najpiękniejszych plaż wyspy i ulubionej plaży surferów. Niestety, spanie w kamperze przy plaży to nie był dobry pomysł, nie mniej poranne widoki były tego warte! W filmie odwiedzamy także inne malownicze plaże, takie jak Orzola i Papagayo, które urzekły nas swoim naturalnym pięknem i spokojem oraz zdecydowanie lepiej nadały się do spędzenia nocy.

Park Narodowy Timanfaya

Jednym z bardziej znanych miejsc na wyspie jest Park Narodowy Timanfaya. To miejsce zachwyca swoim krajobrazem, który sprawia wrażenie, jakbyśmy znaleźli się na innej planecie. Wulkaniczne formacje, zastygła lawa i niesamowite kolory tworzą scenerię, którą trudno opisać słowami – to trzeba zobaczyć na własne oczy!

Jameos del Agua i Cueva de Los Verdes

Te dwie jaskinie które są częścią jednej dużej jaskini prowadzącej od wulkanu La Corona do oceanu. Tędy płynęła kiedyś gorąca lawa, a dziś chodzą tłumy turystów, chowając się przed gorącymi dniami. Ale nie tylko chłód sprowadza tutaj turystów, ale również piękne formacje skalne.

Szlak Winiarski La Geria

Podczas wizyty na Lanzarote nie mogliśmy przegapić regionu winiarskiego La Geria. Na wulkanicznych zboczach rosną winorośla, z których powstaje lokalne wino o unikatowym smaku. Ale unikalny jest również krajobraz winnic, gdyż winorośle rosną sobie w dołkach, tworząc wyjątkowy, porowaty krajobraz.

El Golfo

El Golfo to niesamowita plaża z zieloną kałużą. Zielony pięknie kontrastuje tutaj z błękitem oceanu i czerwienią skał. Zobaczenie tego miejsca nie wymaga biletów, a robi niesamowite wrażenia, szczególnie z lotu ptaka.

Podróż pełna przygód i niespodzianek!

Nasza podróż po Lanzarote nie obyła się bez przygód! Chociaż w filmie zawarliśmy wiele wspaniałych momentów, nie udało się uchwycić wszystkiego. Na przykład, jednego dnia, gdy zwiedzaliśmy winnice zostaliśmy zaskoczeni przez gradobicie. Biały grad na czarnej, wulkanicznej ziemi wyglądał niesamowicie! Takie niespodzianki pokazują, że Lanzarote potrafi zaskakiwać i zachwycać na każdym kroku.

Zapraszamy do wspólnej podróży kamperem po tej wyjątkowej wyspie! W nowym filmie znajdziecie nie tylko piękne widoki, ale także odrobinkę historii.

Więcej praktycznych wskazówek dotyczących Lanzarote

Jeśli szukacie więcej informacji o tym, jak zorganizować własną podróż na Wyspy Kanaryjskie lub chcecie poznać najpiękniejsze miejsca na Lanzarote, koniecznie zajrzyjcie do naszych pozostałych wpisów na blogu. Przygotowaliśmy dla Was szczegółowy Poradnik o podróży kamperem na Kanary oraz Artykuł o najpiękniejszych miejscach na Lanzarote.

The post Kanary Kamperem – Odkrywamy najpiękniejsze miejsca na Lanzarote! first appeared on Kamperowym Szlakiem.

Czy warto jechać na kemping zimą? Jasne, że warto, tylko po co? Na Sylwestra, na narty, w drodze w cieplejsze miejsca, czy też zwyczajnie tak, po prostu, na kemping. Bo dlaczego nie? Sam już wielokrotnie kempingowałem zimą kamperem. Jest to całkiem ciekawe przeżycie, aczkolwiek o kilku sprawach warto pamiętać, by nie przeżyć niemiłej niespodzianki. A oto te rzeczy

1. Zaopatrz się w odpowiednią ilość paliwa

Nie chodzi tylko o paliwo do kampera, ale i paliwo do pieca. Oczywiście czym palicie w piecu tego nie wiem, ale do wyboru są raczej dwa źródła ciepła. Gaz albo olej napędowy. Ale nie ważne czym grzejesz, ważne byś miał wystarczający zapas. Bo nie ma nic gorszego niż obudzić się w środku nocy w zimnym kamperze i musieć wychodzić na zewnątrz by wymienić butlę. Albo nie móc rano odpalić kampera.

Szczególnie należy wziąć pod uwagę większe zużycie paliwa w zimie. Jedna butla gazowa w zimie może wystarczyć nawet na tydzień, ale może również skończyć się już po trzech dniach. W zależności od temperatury na zewnątrz i wewnątrz, oraz od zużycia gazu przez inne odbiorniki.

Na kempingach rozwiązaniem może być podpięcie się do sieci gazowej, lub wypożyczenie dużej butli gazowej, która zostaje na zewnątrz. Problem tutaj pozostaje tylko podłączenie. Dobrze byłoby gdyby kamper miał zewnętrzne wyjście gazu.

2. Zadbaj o dodatkową izolację termiczną

Kamper to nie jest prawdziwy dom, a jedynie pewien kompromis. To też i w kwesti izolacji termicznej również musiano pójść na pewne kompromisy, a przez to mamy dużo mostków termicznych. Kilku z nich łatwo możemy się pozbyć stosując odpowiednie maty izolacyjne. Szczególnie przydają się one w Vanach na tylnych drzwiach, oraz we wszyskich kamperach w szoferce.

Tutaj mamy dwie możliwości, albo zamontujemy maty od środka, ograniczy się to wtedy to osłonięcia i zaizolowania szyb, co i tak już dużo daje. Albo opcję droższą, czyli maty zewnętrzne, które oprócz szyb, pokrywają również komorę silnika, dzięki czemu izolują lepiej, oraz punkt rosy przesuwa się na zewnątrz. Dzięki temu wykrapla się mniej wody po wewnętrznej stronie szyby.

3. Pomyśl o zapasowym źródle ciepła

Ja należę do tych ludzi, którz zawsze lubią mieć wszystko na zapas, to i w zimie mam zapasowe źródło ciepła. Mianowicie mały piecyk elektryczny o mocy 1800 W. Oczywiście mogę go użyć tylko gdy kamper jest podłączony pod prąd 230 V, ale to i tak już dużo. Nawet przy działającym ogrzewaniu gazowym taki piecyk zmniejsza znacząco zużycie gazu. A przy awarii ogrzewania gazowego, lub braku gazu, uratuje tyłek. Jeden mały piecyk elektryczny w zupełności wystarczy, by nie zamarznąć w nocy. Oczywiście z takimi rzeczami należy szczególnie uważać, bo łatwo o pożar.

Drugą opcją jest montaż ogrzewania hybrydowego, na gaz i na prąd, albo na prąd i na olej. Rozwiązanie sporo droższe, ale dające dużą elastyczność w wyborze źródła ciepła.

4. Jeśli to możliwe, korzystaj z podłączenia prądu

W ten sposób przechodzimy do kolejnego punktu, mianowicie – jeśli tylko możesz korzystaj z prądu. Jak już pisałem zużycie gazu w zimie, jest zdecydowanie wyższe niż latem, dlatego warto zrobić wszystko by je maksymalnie obniżyć. Więc możemy dogrzewać się prądem, szczególnie w pierwszej fazie nagrzewania, gdy potrzeba najwięcej energii by nagrzać busa. Lodówkę również lepiej przełączyć na prąd. Chociaż nie zużywa ona dużo gazu, to zawsze coś. Takim sposobem zapas gazu starczy nam na dużo dłużej, czyli w zimie, może jeden dzień.

Poza tym zużycie prądu w zimie też jest większe, bo nawiewy ciepłego powietrze również go zużywają, a mała ilość promieni słonka powoduje, że dachowa fotowoltaika nie ładuje akumulatora tak wydajnie jak to się dzieje latem. Dlatego z tego powodu również bezpieczniej podłączyć się do sieci prądowej.

5. Pomyśl o ogrzewaniu zbiornika na wodę szarą

Zbiornik na wodę szarą, w odróżnieniu od pozostałych zbiorników, najczęściej umiejscowiony jest pod autem. Nie jest więc w żaden sposób chroniony przed mrozem, a zamarznięcie wody w nim, może doprowadzić do jego uszkodzenia. Mamy więc dwa rozwiązania, albo nie mieć w nim wody, co jest możliwe na kempingu, na którym będziemy podłączeni na stałe to zrzutu szarej wody – zimowe kempingi umożliwiają takie rzeczy.

Drugim rozwiązaniem, które możemy stosować zawsze, nie ważne gdzie się znajdujemy, jest ogrzewanie zbiornika wody szarej. Tutaj znów są dwa rozwiązania, pierwsze – mniej popularne – nawiew ciepłego powietrza z ogrzewania do zbiornika. Drugie – popularniejsze – ogrzewanie elektryczne zasilane z akumulatora. Odpowiednia grzałka montowana jest pod zbiornikiem i całkiem skutecznie chroni przed zamarzaniem. Ale tu wracamy do punktu poprzedniego, potrzebujemy prądu.

6. Pamiętaj o wentylacji

Ja wiem, po pięciu kolejnych punktach, można by dojść do wniosku, że najlepiej zamknąć się szczelnie i nie tracić ciepła, a to jest błąd. Szczególnie w zimie musimy pamiętać również o dobrej wentylacji. Powody są głównie dwa, pierwszy to wydychane przez nas wilgotne powietrze, a drugi to wszechobecna w zimie woda. Czy to w formie śniegu czy deszczu, czy mokrych spodni lub kurtki. Cała ta wilgoć następnie się chętnie wykrapla na wszystkich zimnych elementach w kamperze. Dzięki temu mamy potem mokre szyby w aucie, wilgotne ściany, szafki a co za tym idzie i ciuchy i materace. Rozwiązanie jest proste, dobre grzanie i dobre wentylowanie i punkt 7.

7. Wyposaż się w pochłaniacze wilgoci

Gdy wilgoci jest dużo i nie chce ona uciekać oknami, to z pomocą przychodzą pochłaniacze wilgoci. W zasadzie w zimie w każdym aucie powinny być, a w kamperach szczególnie. Rozwiązań mamy wiele od prostych chemicznych po droższe elektryczne. Nie ważne, jaki, dobrze mieć jakikolwiek. Bo wilgoć to pleśń, a pleśń to smród, a smród… a smród to smród. Nikt nie lubi smród.

8. Nie zapomnij o łańcuchach na koła

Ostatnia porada dotyczy bardziej zewnętrza kampera. Kampery są ciężkie i zazwyczaj napędzane tylko na jedną oś, nie trudno więc się zakopać, szczególnie w zimie. Łańcuchy sprawdzą się nie tylko w grząskim śniegu czy lodzie, a mogą również pomóc i w błocie. Ja swoje wożę w aucie każdej zimy i już nawet je raz założyłem.

Podsumowanie

Zimowy kemping może być niesamowitą przygodą. I zazwyczaj jest, aczkolwiek trzeba na te kilka rzeczy uważać, inaczej szybko możemy stracić ochotę na zimowy biwak. Jedźcie i podbijacie stoki narciarskie w waszych kamperach. Choć nie jest to może najbardziej optymalny sposób dzikiego narcenia, ale zdecydowanie całkiem ciekawy i można zaoszczędzić trochę dudków. Nie mniej pamiętajcie, że suszenie ciuchów w kamperze do najprostszych nie należy.

The post 8 Praktycznych Wskazówek do Kampingu w Zimie first appeared on Kamperowym Szlakiem.